De Nederlandse beroepsbevolking gebruikt steeds minder kanalen om een nieuwe baan te vinden. Anno 2009 verwacht iemand die een (nieuwe) baan zoekt op de Nederlandse arbeidsmarkt gemiddeld 4,1 verschillende bronnen te gebruiken om zich te oriënteren. Ten opzichte van 2007 is dat gemiddeld ruim een bron minder, een daling van ruim 20%.

Dit blijkt uit een analyse van het oriëntatiegedrag van ruim 42.000 personen, ondervraagd tussen januari 2007 en september 2009, in het toonaangevende en onafhankelijke Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek (AGO) van Intelligence Group.

Vacaturesites belangrijkste oriëntatiebron bij zoektocht naar baan
Ruim de helft van de Nederlandse beroepsbevolking (55%) gebruikt of verwacht een of meerdere vacaturesites te gebruiken op het moment dat hij/zij op zoek gaat een (nieuwe) baan. Vacaturesites worden gevolgd door bekenden/netwerk en de krant/dagblad, met respectievelijk 42 en 40 procent. Bijna alle oriëntatiebronnen hebben sinds 2007 aan belang verloren. Werd dit voor de crisis verklaard doordat mensen liever gevonden werden dan dat zij zelf op zoek gingen naar een baan, plus het feit dat vacatures op veel plaatsen vindbaar waren, zien we nu dat deze trend ondanks de crisis doorzet. Echter, van zoekende werkgevers en doublerende vacatures is in 2009 veel minder sprake. Zelfs nieuwe oriëntatiebronnen zoals zoekmachines zijn minder populair en spreken minder tot de verbeelding.

Re-integratie wint, print verliest
Als we inzoomen op het derde kwartaal van 2009 zien we dat door de toenemende werkloosheid het UWV Werkbedrijf, maar ook reïntegratiebedrijven, iets aan belang winnen. Het tegenovergestelde effect zien we bij printmedia. Door het gebrek aan vacatures in dit mediumtype neemt het belang van dagbladen en huis-aan-huisbladen in het derde kwartaal nog verder af. Online social media zijn nieuw in de lijst en streven de banenbeurs/carrièrebeurs al voorbij.

Minder gebruikte oriëntatiebronnen: kleinere vindkans voor vacatures
Het aantal bronnen waar mensen een baan kunnen vinden is in de afgelopen tien jaar sterk toegenomen. Met de komst van vacaturesites, bedrijvensites, jobagents, search engines en online social media is het oriëntatiegedrag sterk veranderd. Ondanks dat er momenteel veel meer oriëntatiekanalen zijn, waarbij zoekmachines inmiddels op een achtste plaats staan, worden er juist minder gebruikt. In 2007 verwachtte een baanzoekende 5,2 bronnen te gebruiken. In 2008 en 2009 was dit respectievelijk 4,5 en 4,1. Als oorzaken voor deze verdere daling kan gedacht worden aan:

• Bepaalde bronnen verliezen nu, door het gebrek aan vacatures, hun rol als oriëntatiebron. De kanalen met vacatures en toegevoegde waarde voor baanzoekers blijven beter overeind.
• De trend van gevonden worden in plaats van zelf te zoeken naar een baan is blijvend. De arbeidsmarktactiviteit is nog steeds laag en veel mensen wachten hun kans af. Zij gebruiken dus minder bronnen.
• Internet geeft het gevoel van transparantie en volledigheid. Hierdoor blijft ‘internet’ in brede zin, mede door de opkomst van search engines en online social media, sterk aan belang winnen ten opzichte van de overige oriëntatiebronnen.

Buitengewoon interessante tijden
“Het zijn buitengewoon interessante tijden voor mensen die de arbeidsmarkt in de gaten houden. Daar waar de voorspelde massawerkloosheid uitblijft en de werkloosheid slechts beperkt oploopt, en de pensioengerechtigde leeftijd is verhoogd, zien we ook dat de arbeidsmarktoriëntatie fundamenteel verandert” aldus Geert-Jan Waasdorp, directeur van Intelligence Group. “Oude modellen en traditionele redenaties gelden niet meer in de huidige dynamiek van de arbeidsmarkt. Dit brengt nieuwe kansen, maar ook veel nieuwe bedreigingen met zich mee. Internet maakt de arbeidsmarkt transparanter voor de mensen die weten hoe ze internet moeten gebruiken bij het zoeken naar een baan. Helaas is dat slechts een zeer beperkte groep en het zijn bovendien niet de mensen die nu actief op zoek zijn naar een baan”.

Bron: Intelligence Group