Op de hoogte blijven van al het arbeidsmarktcommunicatie- en recruitmentnieuws? Schrijf je in voor de nieuwsbrief of volg ons op Twitter.  Over de werkloze 50-plusser bestaan volgens Geert-Jan Waasdorp veel misverstanden. Veel wordt geklaagd over ‘leeftijdsdiscriminatie’ door werkgevers. Maar volgens hem spelen zeker 15 heel andere factoren een rol. In deze reeks licht hij zijn bevindingen toe. Hier volgt deel 1 van een drieluik.
Braindrain van jong talent
Jeugdwerkloosheid is altijd een grote zorg in een tijd dat werkloosheid stijgt. Het is weer wachten op termen zoals een ‘verloren generatie’, om in superlatieven te spreken. En natuurlijk, kijkend naar bijvoorbeeld Spanje, Ierland en Griekenland, zijn er redenen voor grote bezorgdheid. Maar de jeugd is veerkrachtig en zoekt en vindt haar toekomst, zoals nu op de internationale arbeidsmarkt. Met de jeugd komt het wel goed, het is de braindrain van jong talent, gekoppeld aan de vergrijsde economieën die een toekomstig interessant probleem gaan veroorzaken.
Lost generation: de werkloze 50-plusser
Maar er is wel degelijk een ‘lost generation’ om ons zorgen over te maken. De werkloze 50-plusser! Deze groep moet nog zo’n 15 jaar werken en is pas op tweederde van zijn/haar beroepsleven. Tegelijkertijd heeft deze groep een enorme afstand tot de arbeidsmarkt, zeker wanneer zij werkloos is. Veel wordt er dan ook geklaagd over ‘leeftijdsdiscriminatie’ door deze groep, maar ik geloof dat er minimaal 15 andere redenen zijn waarom deze groep moeilijk aan een baan komt. In dit drieluik zal ik deze redenen stuk voor stuk uiteenzetten. De goede lezer ontdekt tegelijkertijd 15 tips voor 50-plussers om beter en sneller aan een baan te komen. Het is namelijk veelal niet de leeftijd die werkloos maakt, maar de keuzes die iemand wel of niet maakt.
1. Werkloos zijn discrimineert meer dan leeftijd
Discriminatie op de arbeidsmarkt wordt veelal opgehangen aan geloof, huidskleur, leeftijd, geslacht en handicap. Maar wat werkgevers (lees: recruiters) veel meer beïnvloedt in de keuze iemand uit te nodigen, is of de persoon die solliciteert werkloos is. En hoelang hij of zij werkloos is. Hoe langer werkloos, des te kleiner wordt de kans om een uitnodiging te ontvangen. Een sollicitant die ergens werkt, is bijna per definitie interessanter dan iemand die meer dan een half jaar werkloos is. “Daar zal wel iets mee aan de hand zijn”. Personen (incl. 50-plussers) die de tijd nemen om zich te oriënteren op de arbeidsmarkt na het verlies van hun baan – al dan niet ondersteund met een zak geld – doen er goed aan zo snel mogelijk een baan te zoeken. Sterker nog… het is beter om te solliciteren vanuit je oude baan c.q. werkzaamheden bij je bijna ex-werkgever dan op zoek gaan naar een nieuwe uitdaging vanuit een werkloze positie.
2. Pensioenen maken 50-plussers duur
Vaak is er wel de bereidheid om salarisconcessies te doen om weer aan het werk te raken. Toch blijven 50-plussers duur. Niet alleen omwille van een hoger salaris, maar omwille van de pensioenafdracht die werkgevers moeten doen. Hoe ouder iemand is, des te hoger wordt de afdracht, zowel in absolute als in relatieve zin. Een 50-plusser drukt dus zwaar op het totaal van de loonsom. Ons pensioenstelsel maakt het minder interessant om een 50-plusser aan te nemen.
3. 50-plussers weten niet hoe ze een baan moeten zoeken
Het tempo waarin de arbeidsmarkt is veranderd in de afgelopen 10 jaar is door experts al nauwelijks bij te benen, laat staan door een groep die veelal zijn/haar laatste baan nog heeft gevonden met behulp van de krant. 50-plussers (jobcoaches en loopbaanadviseurs evenmin) hebben te weinig zicht op de meest effectieve kanalen om op zoek te gaan naar een nieuwe baan. Zij vallen veelal terug op de site werk.nl en de – vanuit het verleden – bekende kanalen en vergeten nieuwe kanalen te gebruiken zoals de CVdatabase van Monsterboard, LinkedIn en Google. Een ander groot probleem is dat deze groep de kanalen op de verkeerde manier toepast en zo de gewenste banen ook maar beperkt weet te vinden.
4. 50-plussers zijn niet bereid om te verhuizen
Er zijn in Nederland verschillende regio’s waar ze 50-plussers van harte welkom heten. Denk aan Zuid-Limburg of Zeeland. Mensen die ver van deze regio’s vandaan wonen, zullen moeten verhuizen en daar ligt – mede ingegeven door de huidige huizenmarkt – een serieus probleem. Verhuizen voor een baan is wel degelijk een goede kans om aan het werk te komen, maar de bereidheid dit te doen is klein. Tot 20 jaar geleden was het bijna ‘vanzelfsprekendheid’, zoals dit bij onze oosterburen of bijvoorbeeld Amerikanen het geval is.
5. Sociale regeling beter dan werk
Veel werkloze 50-plussers hebben langdurig recht op een goede uitkering. Dit omdat ze vaak al 25 jaar of meer hebben gewerkt. 70 procent van het laatst verdiende loon, gecombineerd met een aantal indirecte opbrengsten zoals geen reistijd/reiskosten en de mogelijkheid om wat extra ‘zwart’ te werken, neemt veel prikkels weg om snel aan de slag te gaan. Een baan kan ook makkelijk geweigerd worden, bijvoorbeeld als iemand vindt dat hij te veel moet reizen. Deze prikkel komt er pas weer als de bijstand in zicht komt. Echter, tegen die tijd is de afstand naar de arbeidsmarkt nauwelijks meer te overbruggen.
Tips om een baan te vinden
Op veel punten waar ‘50-plusser’ staat, had een willekeurig ander getal of ‘groep’ kunnen staan. Dit stuk is ook – ondanks de scherpe randjes – niet geschreven om 50-plussers in een kwaad daglicht te stellen. In tegendeel. Voor een goede lezer staan hier namelijk 5 tips om beter en sneller aan een baan te komen. Het is namelijk veelal niet de leeftijd die werkloos maakt, maar de keuzes die iemand wel of niet maakt.
Deze bijdrage is geschreven door Geert-Jan Waasdorp. Volgende week verschijnt deel 2, met nog eens vijf redenen waarom 50-plussers geen baan vinden.
|
Waarom presenteert Geert-Jan Waasdorp maar 5 tips en niet 15 tips tegelijk?
Spreekt hij uit ervaring of heeft hij bewust of onbewust de 50-plusser afgeschreven voor de arbeidsmarkt?
Als 50-plusser (52) en werkzoekende, die bereid is ver te gaan voor een nieuwe baan, wil ik graag even reageren op de tips/vooroordelen van Geert-Jan.
1. wel of niet werkeloos, als 50-plusser heb je momenteel te maken met het feit dat er meer dan een half miljoen mensen op zoek zijn naar een nieuwe baan. De werkgevers kunnen door dit grote aanbod van werkzoekende doorselecteren en kiezen steeds vaker voor een jonge geschoolde medewerker. Voordelen: lagere personeelskosten (incl. pensioenkosten); trend: jong-imago voor een bedrijf; minder risico op ziekteverzuim.
Conclusie: de 50-plusser moet concurreren met een groot aanbod van jonge geschoolde werkelozen.
Actie werkgevers: ga eens voor ervaring. Een bedrijf met werknemers in diverse leeftijdgroepen floreert beter (onderzoeken bevestigen dit).
2. Waarom er voor een oudere werknemers meer pensioen moet worden afgedragen heb ik nooit begrepen.
Actie politiek: andere verdeelsleutel jong en oud dezelfde afdracht – geleidelijke opbouw.
3. 50-plussers weten wel degelijk hoe ze een baan moeten zoeken. Het CWI, die werkelozen ondersteunt bij het zoeken naar werk, besteed volop aandacht aan de nieuwe/social media om vacatures te zoeken – aparte workshops. 60% van de banen wordt ingevuld door te netwerken en niet via advertentie/vacatures – ouderen hebben vaak dit netwerk en dit is dan ook vaak de (enige) weg om weer aan de slag te komen.
Het heeft eerder met mentaliteit te maken als iemand zich alleen maar beperkt tot werk.nl dan met kennis.
4. 50-plussers zijn wel degelijk bereid te verhuizen. Andere problemen spelen een rol waarom mensen niet zo snel verkassen. Vaak twee inkomens binnen een gezin. De werkende partner – vaak ook al een 50-plusser – kan niet zo gemakkelijk switchen van baan (het creëren van een nieuw probleem). Werkgevers bieden geen zekerheid; het is bijna standaard dat een nieuwe werknemer in eerste instantie een contract voor bepaalde tijd ontvangt. Deze onzekerheid maakt dat men niet zo snel zijn schepen achter zich verbrand (lijkt mij logisch). Werkgevers zijn niet meer zo scheutig met verhuiskostenvergoedingen (hoge kosten) – zeker niet bij een contract voor bepaalde tijd. Huiseigenaren lopen vandaag de dag het risico hun huis te moeten verkopen met een schuld – daar zit een werkeloze niet op te wachten. Door de crisis kiest men daarom voor een (schijn)zekerheid (uitkering).
Voordeel voor een 50-plusser: vaak hoeven ze geen rekening meer te houden met schoolgaande kinderen. Nadeel: hebben al een sociaalleven opgebouwd.
5. “Sociale regeling beter dan werk”. Wat een vooroordeel. Hier wordt gesuggereerd dat bijna iedereen die een uitkering heeft er zwart bijwerkt. Te veel vrije tijd gaat ook vervelen – geen reistijd levert op termijn niets meer op. Het meerderen deel van de werkeloze wil graag weer aan de slag en wil zeker wel concessies doen t.a.v. zijn/haar salariëring. Met 30% minder inkomen – dit kan met aftrek van alle voordelen als werkende oplopen tot 40% – wil je wel aan de slag.
Reden 5 is zeer herkenbaar. Binnen de bancaire sector hebben royale afvloeiingsregelingen de “old school” bankier bijzonder passief gemaakt. Met als gevolg, inderdaad een nauwelijks te overbruggen afstand tot de arbeidsmarkt.
Allereerst denk ik dat jongeren inderdaad flexibeler zijn. Als ik kijk naar die tijd, kon ik ook gemakkelijker nog in mijn “studentikoze” leven blijven hangen. Mijn kosten waren toen minder hoog en ik leefde er nog heerlijk op los. Alles wat ik meer verdiende dan ik nodig had om van te leven ging zitten in luxe producten (goed voor de economie!) en reizen. Dat kan je inderdaad in de wat barre tijden achterwege laten. Voor werkzoekenden die al een gezin hebben gesticht, andere verplichtingen zijn aangegaan of met andere zaken geconfronteerd zijn(zoals de zorg voor naasten of een eigen handicap)zijn inderdaad minder flexibel. Tegen wil en dank, zou ik zeggen. Mijn tip daarin is wel om te kijken waar je mogelijkheden liggen en mijn tip naar recruiters en werkgevers is om ook hiernaar te kijken en in mee te denken. Wees allemaal flexibel, zo’n mooi woord dat wel inhoud moet hebben en niet leuk alleen in een advertentietekst prijkt.
Wat betreft de genoemde punten:
1. ok, als je werkgever het ontslag langer dan een maand van tevoren aangeeft. Jullie weten ook dat een werving en selectieprocedure niet binnen 1 maand rond is, zeker niet in deze tijden. Flauw om dit dus alleen bij de werkzoekende te leggen. Het zou inderdaad fijn zijn als je snel iets vindt. Wie wil dit nu niet?
2. Is dus niet direct iets waar de werkzoekende invloed op heeft, alleen door de afgelopen week op de juiste partij te stemmen misschien….
3. Geloof ik meteen, maar laten we niet iedereen over één kam scheren, er zijn genoeg werkzoekenden die wel weten hoe het moet. 50+ers zijn nog lang niet bejaard en er zijn genoeg mensen die nog met de tijd mee willen. En wat doet de recruiter, jobcoach etc. hier trouwens mee? Geef concrete tips!
4. Dit is al veel gezegd. Kamp’s heilige huisje…. Helaas weten we ook dat we niet meer in een kostwinnersmodel leven en als je partner dan een baan heeft met werkzekerheid ga je niet zomaar verhuizen. Ook kan de thuissituatie een rol spelen, bijvoorbeeld door de zorg van een naaste, waardoor je niet zomaar je boeltje kunt pakken en naar een andere regio verhuizen. Laat staan veel tijd kwijt zijn aan heen en weer reizen, want die tijd ontbreekt dan. OK, sommige werkzoekenden kunnen heen en weer reizen, maar dan moet een werkgever flexibel zijn in bijvoorbeeld de werktijden en thuiswerken. Is dit inmiddels al echt zo….? En zijn er dan geen kandidaten die dichterbij wonen of deze “problemen” niet hebben?
5. We hebben inderdaad een sociaal stelsel gekozen in Nederland. Maar wees nu eerlijk, als je zelf even geen baan hebt, vind je het toch ook fijn als je de hypotheek nog kunt betalen. Laten we het a.u.b. niet vergelijken met Amerika, waar heel veel mensen na het verliezen van een baan al snel letterlijk op straat staan. Of willen we dat hier soms ook?
Beste Geert-Jan,
Je slaat de plank volledig mis. De term Lost Generation slaat op een generatie Amerikaanse schrijvers tussen de wereldoorlogen. Daarnaast is de term Lost Generation zo’n 20 jaar geleden al gebruikt voor de generatie die precies na de Babyboomers kwam (toen ongeveer 30 jaar oud). Die misten daardoor alle goede plekken op de arbeidsmarkt en dat gebeurt nog steeds, omdat die Babyboomers blijven plakken op de arbeidsmarkt. Dus volgens mij is het als volgt:
Ad 2: de vergrijzing en de babyboomers, 60(65)-plussers, maken de pensioenen vooral duur door hun grote aantal en de 50-er mag er met de generaties die na hem komen voor opdraaien.
Ad 3: de gemiddelde 50-er staat midden in het leven met gemiddeld meer computers in huis dan er mensen wonen, dus die weten de weg op internet best te vinden.
Ad 4: de 50-plusser is best bereid te reizen voor werk en heeft daar ook meestal de middelen voor, alleen de Nederlandse overheid wil dat niet, want ze voeren een forenzentax in. Verhuizen is ook geen optie meer, want de goedkopere, aflossingsvrije hypotheken worden afgeschaft, dankzij de collega’s van Henk Kamp.
Ad 5: Als je 20 tot 30 jaar hebt bijgedragen aan de maatschappij verdien je meer dan op een Amerikaanse manier weggegooid te worden door een werkgever. Misschien moet de knop bij sommige werkgevers een keer om.
Hoewel ik nog niet tot deze groep behoor, voel ik mij wel aangesproken.
Momenteel heb ik nog een eigen bedrijf maar kan hiermee niet meer in mijn levensbehoeften voorzien. Om deze reden ben ik op zoek naar werk. Ik probeer elke mogelijkheid te benutten, maar tevergeefs. Volgen mij komt dit vooral omdat ik nog een eigen zaak heb. Het risico dat ik nadat ik zou zijn aangenomen weer opstap (omdat de mogelijkheid bestaat dat het werk aantrekt bestaat) is aanwezig.
Om nu mijn enigste bron van inkomsten op te zeggen zonder zicht op nieuw werk is mij echt te veel.
Omscholen vindt ik geen bezwaar, maar moet dan wel zicht hebben op werk.
Dat ik verder moet inleveren op inkomsten lijkt mij in deze tijd vrij logisch, maar werken voor een uurloon, lager dan mijn schoolgaande dochter gaat mij echt te ver.
Wat een kolder staat daarin! Voorbeeld: 4. 50-plussers zijn niet bereid om te verhuizen. Er zijn in Nederland verschillende regio’s waar ze 50-plussers van harte welkom heten. Denk aan Zuid-Limburg of Zeeland. Als er een regio is waar je als werkzoekende 50plusser juist NIET naartoe moet gaan is het Zuid Limburg. Je bent daar volkomen kansloos. Verhuizen? Ja, maar wel terug naar de Randstad!
I came, I saw and I returned…
In reactie op punt 1. Al heel wat jaren train ik met name werkzoekers die solliciteren vanuit een sociaal plan. Bij hen is er op hun cv nog GEEN enkele sprake van werkloosheid (zoals in ww), zij werken nog bij de werkgever. Daaronder zijn vele 45-50-55+ werkzoekers. Ook train ik de loopbaanprofessionals die met hen werken vanuit een intern loopbaancentrum. Uit mijn en hun ervaring blijkt dat leeftijd wel degelijk een criterium is om wel of niet op de ‘die willen spreken’ stapel terecht te komen. Deze leeftijdscategorie, die nog ‘gewoon’ ergens werkt, wordt niet of nauwelijks uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek als zij per brief solliciteren. Voor hen is netwerken de enige weg naar nieuw werk.
Ik geef ruiterlijk toe dat ik het onderwerp bijzonder eenzijdig benader. Maar tussen de regels door zitten er interessante tips tussen om een baan te zoeken en te vinden. Natuurlijk is er een nuance en ook een ander geluid, zoals Aaltje aangeeft. Ik zal daarom over 3 weken(na reden 6-10 en 11-15) de 16 redenen geven waarom werkgevers geen 50-plussers zoeken en willen….
[...] drieluik geef ik 15 redenen waarom de groep van werkloze 50-plussers moeilijk aan een baan komt. Deel 1 met de eerste vijf factoren is vorige week op deze site gepubliceerd. Hieronder zal ik de [...]
[...] is geschreven door Geert-Jan Waasdorp. Je kunt de gehele reeks (en alle reacties erop) hier op de website nog eens rustig [...]
Beste Geert-Jan. Hoe oud ben je zelf eigenlijk? Dat je niet uit ervaring spreekt is wel duidelijk. Ik heb werkelijk nog nooit zo’n ongenuanceerd en onzinnig stuk gelezen. Hoe je 50 plussers wegzet als afgestompt, gemakzuchtig en enigszins achterlijk op social media gebied is ronduit stuitend.
Ga je schamen. En nee, ik ben nog geen 50 plus.
Ik begeleid als loopbaanadviseur/coach dagelijks werkzoekenden die solliciteren vanuit een sociaal plan (net als Aaltje Vincent). Daarbij leg ik de nadruk juist op de zelfstandigheid van cliënten. Ik stimuleer ze tot netwerke, actief zijn, keuzes durven maken en zich niet afhankelijk opstellen. Dus: niet wachten op de organisatie, het sociaal plan, de jobcoach of mij, maar juist pro-actief aan de slag te gaan. Daarbij zie ik dat veel mensen (vul in 50+ maar ook andere leeftijden) dit moeilijk vinden. Veelal zijn dit mensen die jaren in een omgeving hebben gewerkt met goede rechtspositie en al meer dan 15 jaar geleden voor t laatst hebben gesolliciteerd. Voor hen is die stap groot en lastig. Zij lopen enorm aan tegen werkgevers die niet eens een reactie geven op een CV, laat staan dat ze uitgenodigd worden voor een gesprek.
Gelukkig zie ik ook dat de mensen die alle middelen inzetten om een baan te vinden, weten wat ze te bieden hebben, en de goede wegen bewandelen succes hebben!