Het artikel gaat hieronder verder.
De Banenafspraak is een overeenkomst tussen overheid en bedrijfsleven om in totaal 125.000 banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Daarvoor werd het zogeheten doelgroepregister ingesteld, dat onder beheer staat van het UWV. Zo zouden werkgevers precies weten voor wie zij ondersteuning en financiële compensaties kunnen krijgen.
1 op de 3 werkgevers wijst nu kandidaten met een beperking af omdat ze niet in het register staan.
Op papier een prijzenswaardig initiatief. Maar uit onderzoek onder 510 bedrijven, uitgevoerd in opdracht van Start Foundation, blijkt in de praktijk ook een averechts effect: 1 op de 3 Nederlandse werkgevers zouden nu kandidaten met een arbeidsbeperking afwijzen, puur omdat zij niet in het doelgroepregister van de Banenafspraak staan. En een kwart beëindigde een contract zodra iemand niet langer meetelde voor de Banenafspraak. Van de grote bedrijven heeft 42% niemand met een beperking in dienst die buiten de regels van de Banenafspraak valt.
Zelfde behoefte, andere uitkomst
Het onderzoek laat zien hoe de Banenafspraak in de praktijk uitpakt. Stel: een werkgever heeft 2 sollicitanten met dezelfde behoefte aan ondersteuning op de werkvloer. De ene kandidaat wordt aangenomen omdat die in het doelgroepregister staat, de andere wordt afgewezen omdat die daar niet in voorkomt. En dat terwijl hun ondersteuningsbehoefte identiek is. Het onderzoek bevestigt dat werkgevers druk voelen om mensen te kiezen die meetellen volgens het register. Alleen dan ontvangen zij immers ondersteuning, financiële voordelen en tellen zij mee voor de wettelijk afgesproken aantallen.
‘Ongeveer een miljoen Nederlanders ervaart een arbeidsbeperking, maar valt niet binnen de Banenafspraak’, aldus Jitze Reeder (directeur van de Start Foundation). ‘Zij kunnen vaak wél werken, soms met beperkte ondersteuning, maar tellen administratief niet mee. Daardoor krijgen zij minder kansen, ook als hun beperking geen enkele belemmering vormt om het werk uit te voeren.’ Uit het onderzoek blijkt dat een meerderheid van de werkgevers bij twee vergelijkbare kandidaten kiest voor degene die wél meetelt.
‘Afbakening te smal’
Wie staat er dan níet in het huidige doelgroepenregister? Dat zijn bijvoorbeeld de grote groep van circa 1 miljoen Nederlanders die wel een arbeidsbeperking heeft, maar boven het wettelijk minimumloon kan verdienen, legt Reeder uit. Ook mensen die pas na hun 18de een beperking kregen vallen erbuiten, net als mensen die wél ondersteuning nodig hebben, maar volgens de huidige regels net niet ‘beperkt genoeg’ zijn. Zij vallen tussen wal en schip: wel een beperking, wél inzetbaar, maar onzichtbaar voor de Banenafspraak, aldus Reeder.
‘Krijg je pas na je 18de een beperking? Dan val je erbuiten.’
Meer dan twee derde van de werkgevers in het onderzoek vindt dat de huidige afbakening van de doelgroep binnen de Banenafspraak dan ook te smal is. Zij zien juist kansen in een verbreding, zodat ook mensen met een arbeidsbeperking die nu buiten het doelgroepregister vallen een meer eerlijke kans krijgen op werk. Werkgevers geven daarbij aan dat zij ook willen bijdragen aan oplossingen. Niet alleen door deze groep vaker aan te nemen, maar ook door financieel bij te dragen aan bredere en beter passende ondersteuning.