Het artikel gaat hieronder verder.
‘Daar gaat een dominee voorbij’ is een uitdrukking die wel wordt gebruikt als ergens een ongemakkelijke stilte valt. Maar je zou hem tegenwoordig ook bijna letterlijk kunnen gebruiken, in die zin dat dominees steeds schaarser worden, en protestantse gemeentes in Nederland dus steeds vaker zonder komen te zitten. Van de 300 Nederlands Gereformeerde Kerken hebben er bijna 100 geen predikant, meldde Trouw eerder dit jaar. Van de 181 Christelijke Gereformeerde Kerken stond afgelopen jaar zo’n 79 gemeenten vacant (44%). De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) telt 1.458 gemeenten waarvan er 407 vacant zijn (28%).
De Protestantse Kerk in Nederland telt 1.458 gemeenten waarvan er ruim 400 vacant zijn.
Grootschalige wervingscampagnes voor dominees, die zie je echter niet veel. In 2023 haalden 3 theologie-opleidingen de krant, toen ze voor het eerst gezamenlijk een wervingscampagne voor nieuwe studenten hadden opgezet. Hetzelfde overkwam de Protestantse Gemeente Oppenhuizen-Uitwellingerga (‘Top en Twel’) recent, toen De Volkskrant uitpakte met een groot verhaal over de grote spandoeken die hier her en der in het landschap te zien zijn, waarop duidelijk wordt dat in de regio een nieuwe dominee gezocht wordt, nadat de vorige na 6 jaar een carrièreswitch maakte.
Grote vijver, weinig vissen
‘Het is een grote vijver met maar weinig vissen. Wij willen graag laten zien dat we een creatief dorp zijn’, aldus Afke Kuindersma, lid van de tienkoppige beroepingscommissie, in de krant. De beroepsopleidingen voor het vak zitten momenteel wel wat in de lift, maar voor elke nieuwe dominee treden er 4 uit. Dat maakt de spoeling inderdaad steeds dunner. Met name aan de randen van het land blijkt het lastig vacatures vervuld te krijgen. In Friesland zit circa de helft van de 200 kerken zonder dominee, in Groningen en Drenthe binnenkort zelfs 2 op de 3.
‘Wij waarderen het als de predikant vertrouwd is met nieuwe media.’
De Johannestsjerke in Oppenhuizen (de tweelingdorpen Top en Twel) voert zijn huidige wervingscampagne nu op 4 zichtlocaties in de buurt – bij de kerk, langs de A7, aan het vaarwater en bij het kanaal. De kerk in het dorp wil zo niet alleen een profielschets publiceren, maar ook laten zien dat het goed wonen en werken is in de dorpen. In de hoop zo een beetje een moderne dominee te vinden. ‘Wij waarderen het wanneer de predikant vertrouwd is met nieuwe media. Daarnaast vinden we het fijn dat hij of zij de Friese taal actief of passief beheerst, of bereid is om het Fries te leren’, aldus de profielschets.
Holy Hack!
Het is overigens bepaald niet de enige gemeente die op creatieve wijze op zoek is naar dominees. Zo trok ook Holy Hack, een initiatief van Nachtzon Media, al eens ruime aandacht. Volgens de beroepingscommissie past de actie met de spandoeken ook goed bij het karakter van de dorpen Oppenhuizen en Uitwellingerga. ‘We wilden niet alleen een vacature plaatsen, maar vooral laten zien wie we zijn: open, betrokken en creatief’, aldus de initiatiefnemers in de lokale media. ‘En natuurlijk ook niet vergeten dat wonen en werken in deze prachtige dorpen een kans is uit duizenden. Een predikant moet ons natuurlijk eerst nog weten te vinden.’
Anneke Gietema laat namens de beroepingscommissie weten inmiddels veel reacties te hebben gehad op de werving via de spandoeken, volgens haar ook ‘een unieke manier voor het vinden van een dominee.’ Voor kandidaten is overigens een ‘ruime pastorie’ beschikbaar als ze ook bereid zijn in de gemeente te komen wonen. Sollicitanten kunnen zich nog melden tot 31 augustus 2026. ‘We geven de kandidaten die zich geroepen voelen de hele zomer kans te reageren om (mogelijk) naar onze mooie dorpen te komen’, aldus Gietema.
Hulp van boven
Gelukkig hoeft de campagne het niet alleen van inzet van mensen als Gietema te hebben. Ook ‘hulp van boven’ wordt ingeroepen. Zo is er sinds enkele jaren een ‘roepingenzondag’, vertelt Giel Schormans, die namens de PKN actief is als ‘predikant voor het beroepingswerk’. ‘Dan vragen we alle kerken om te bidden voor nieuwe dominees, en in eigen kring na te gaan wie daarvoor openstaat.’
Lees ook
Ook in ‘Campagne van de week’?
Wil je jouw wervingscampagne hier ook onder de aandacht brengen? Mail dan kort wat achtergronden, doelstellingen en beeldmateriaal. Wie weet vind je hier dan straks ook jouw inspanningen terug.