Het artikel gaat hieronder verder.
Nauwelijks kraamzorg meer. Zo’n 5 miljoen bezoeken aan de polikliniek die niet kunnen worden doorgaan. Ongeveer 15,4 miljoen minder huisartscontacten. Circa 35.000 verpleeghuisplekken tekort. En gebrek aan maar liefst 74 miljoen uren kinderopvang. In totaal zo’n 15% (!) van alle zorg die niet kan worden geleverd. Larissa Lodewijk en Inge Bouman- Vuik vertellen het allebei rustig, zonder paniek in de stem. Maar hun inbreng, als eerste sprekers van de dag, liegt er niet om. Het is meteen een wake-upcall voor iedereen in de volle zaal van het Utrechtse Van der Valk-hotel: het gáát hier ergens over, letterlijk een zaak van levensbelang.
‘De vraag is of we moeten willen dat straks 1 op de 4 in de zorg werkt.’
‘Dit zijn de prognoses voor 2034 als we zo doorgaan’, aldus Bouman-Vuik (foto), die bij RegioPlus alle data over de arbeidsmarkt van (in totaal) veruit de grootste werkgever van Nederland bijhoudt. ‘Wij vertegenwoordigen 1.500 organisaties en zo’n 1,5 miljoen medewerkers en nog eens 192.000 zelfstandigen’, had haar collega Lodewijk even daarvoor al uitgelegd. Dat gaat nu al om zo’n 1 op de 6 werkenden. Maar als de zorgvraag zich blijft ontwikkelen zoals nu voorzien, loopt dat aandeel op naar 1 op de 4. ‘En de vraag is of we dat met elkaar moeten willen’, aldus Bouman-Vuik droogjes.
Geen realiteit
Gelukkig gebeurt er ook wel iets. ‘Prognoses zijn nog geen realiteit’, zoals beleidsadviseur Lodewijk het zei. Ze noemde daarbij akkoorden als HLO, IZA, AZWA en GALA. Maar misschien nog wel belangrijker: een afname van de uitstroom uit, en juist een toename van de instroom in de sector. En dat blijken steeds minder schoolverlaters te zijn. Van de totale instroom in de zorg komt momenteel nog maar net de helft van een opleiding af, ongeveer 22% is zij-instroom en zo’n 28% is herintreder, zo leerden we al snel. Al is ook dat natuurlijk nog niet genoeg om groei naar ruim 325.000 vacatures in 2035 te voorkomen.
‘We zullen het in de zorg toch echt samen moeten doen.’
Maar goed, dan zijn er dus gelukkig ook nog initiatieven als het aanpakken van regeldruk, meer skillsgerichte zij-instroomroutes, het meerjarige programma Samenwerken in de Regio, of de expositie Toekomstbanen, waar beide RegioPlus-analisten de bezoekers een kort inkijkje in gaven. En zelfs groenere steden kwamen even aan de orde, om te zorgen dat bijvoorbeeld de zorgvraag in de toekomst gaat afnemen. Maar het grootste effect verwachten ze toch van meer samenwerking in de zorg. Lodewijk: ‘Soms hebben organisaties hier nog wel een onderling concurrentiegevoel. Maar we zullen het toch echt samen moeten doen.’
Het elftal van TanteLouise
En dat betekent dus ook: van elkaar leren. Zoals van TanteLouise. Een heel voetbalelftal aan jongens in de zorg als vakantiekracht aan het werk krijgen? Het is de Brabantse ouderenzorgorganisatie gelukt, vertelde recruiter Denise Verbaarendse bijvoorbeeld met trots. TanteLouise, met 15 locaties, 2.500 medewerkers en 600 vrijwilligers in de eigen regio een van de grootste werkgevers, heeft het personeelsprobleem in de zomer grotendeels weten op te lossen met in totaal nu rum 200 vakantiekrachten. ‘En het mooie is: zo’n 50% blijft daarna het hele jaar als weekendhulp. En kunnen zo helpen een jaar later nieuwe vakantiekrachten te vinden!’
Het wervingsproces voor vakantiekrachten duurde bij TanteLouise ooit zo’n 6 tot 7 weken, en leverde toen slechts 60 mensen op voor 15 locaties. ‘Daar vul je je zomerroosters natuurlijk niet mee’, aldus Verbaarendse, die 11 jaar geleden zelf als stagiair bij de organisatie begon. Maar door het proces enorm te versnellen, en voortaan in 1 wervingsmiddag 20 tot 30 kandidaten tegelijk te laten langskomen – met aan het eind direct een contract en werkkleding mee naar huis -, werd het roer omgegooid. ‘We hebben het hele proces op de schop genomen.’
‘Intern kijken ze er nu inmiddels echt naar uit als de vakantiekrachten komen.’
Met als gevolg dat nu zelfs de talentpool voor volgend jaar alweer ‘vanzelf’ volloopt, vertelde ze. ‘Dit jaar hebben we niet actief hoeven werven. De vakantiekrachten zijn nu onze ambassadeurs en besmetten hun klasgenootjes met het positieve verhaal.’ Dat levert echt verlichting op bij de zorgprofessionals, benadrukte ze ook. ‘Intern kijken ze er nu inmiddels echt naar uit als de vakantiekrachten komen. En we kijken inmiddels ook of we voor andere functies op zo’n manier met een groepswerving mensen kunnen vinden.’
Datagedreven werven
Maar niet alleen vakantiekrachten kunnen de zorg natuurlijk redden. Goede communicatie kan ook een steentje bijdragen. In hun presentatie legden Jony de Jong (KesslerPerspektief, links op de foto) en Veerle Damen (Olifant Media) uit hoe zij in een brede campagne zelfs Spotify wisten in te zetten om te zorgen voor in totaal 1.700 sollicitaties (voor uiteindelijk 45 euro per sollicitant). En dat door verhalen van medewerkers te vertellen, zónder ze daadwerkelijk in beeld te brengen. Want dat kan voor hen letterlijk gevaarlijk zijn, bij deze Zuid-Hollandse organisatie die onder meer slachtoffers van huiselijk geweld opvangt en bijstaat.
‘Vacatures vertellen geen verhaal’, aldus Damen. Maar video’s wel. Net als verrassende – naar de kandidaat vertaalde – functietitels als ‘Veilig thuismaker’, ‘Structuurbrenger’ en ‘Constante optimist’. Tel daar een volwaardige en constant geoptimaliseerde en A/B-geteste online marketingfunnel bij op, en duidelijk is dat ook in deze markt, waar slechts 8% van de werkenden actief op zoek is naar een andere baan, zeker nog resultaat valt te boeken. ‘We zien duidelijk: als je naamsbekendheid stijgt, neemt ook het aantal sollicitaties toe’, aldus De Jong. ‘En maar liefst 60% van hen kan daarvan tegenwoordig op gesprek komen.’
‘Maar liefst 60% van onze sollicitanten kan tegenwoordig op gesprek komen.’
LinkedIn is ‘enorm duur’ aan het worden, aldus Damen. En ook Indeed werkt steeds minder goed om voldoende (goede) sollicitanten binnen te halen, merkt ze. Maar als je het cross-channel-gedrag van je doelgroep doormeet, aparte themapagina’s aanmaakt voor vacatures die je eigenlijk altijd wel hebt openstaan, die bovendien goed (per regio) SEO- en GEO-vindbaar zijn (met afbeeldingen en site-links), en daarnaast volledig datagedreven werkt, is volgens haar ook nu nog zeker resultaat te halen. ‘Met kleine optimalisatieslagen kan elke organisatie al veel effectiever worden’, concludeerde ze.
- Meer weten? Kom naar de Kennisdag van Olifant Media op 29/09 (met Erik Scherder).
Af van de zzp’ers
Na de lunch kwamen de eerste mannen het podium van dit Recruitment & Zorg-congres op. Het was eerst André Brand, bestuurslid bij de 7.000 medewerkers grote zorgorganisatie Pluryn, die niet alleen bekende ‘enorm tegen marktwerking in de zorg te zijn’, maar ook vertelde vorig jaar voor het eerst in de recente historie meer instroom dan uitstroom in de organisatie te hebben mogen verwelkomen. ‘Maar we huren nog steeds te veel in’, zei hij meteen erachteraan. En dat gaat over vele miljoenen euro’s. ‘We willen ook echt af van de vele zzp’ers in de zorg. Ik vind dat publiek geld daar niet naartoe moet.’
‘We willen echt af van de vele zzp’ers in de zorg. Ik vind dat publiek geld daar niet naartoe moet.’
De oplossing werd uiteindelijk intern gevonden, vulde Aethon-CMO Joost van Dijk vervolgens aan. En wel met een eigen – intern – uitzendbureau, dat de regie over hun werk teruggeeft aan de vaste Pluryn-medewerkers. Na de zomer gaat de Youryn-campagne daarvoor echt los, vertelde Van Dijk. Maar speciaal voor de bezoekers had hij al wel vast een voorproefje van hoe dat dan eruit gaat zien. En een boodschap: ‘Vertel in de zorg hoe leuk jullie zijn. Geef mensen zelf regie. En stop met nulurencontracten. Geef ze gewoon een contract. Zorg dat de mensen in de flexschil zich geen B-ploeg voelen. Zo word je een veel leukere organisatie.’
- Lees hier meer over deze casus
Ontdek de zorg in een winkel
Meer vakantiekrachten inzetten, datagedreven werven, het benutten van de interne flex: nog volop mogelijkheden dus om meer mensen aan je organisatie te binden, zo lieten de sprekers zien. Maar de echte oplossing zit toch ook in: méér samenwerken, aldus Mary Weller, die bij ZWconnect projectleider is van de zogeheten ‘Ontdekdezorg&welzijn shops‘; fysieke winkels, waar 26 zorg- en welzijnsorganisaties, gemeenten, opleiders en werkzoekenden in de (grote) regio Leiden met elkaar verbonden kunnen worden, en die tot nu toe (in 1 jaar) al bijna 100 matches opleverden, met een retentie van tot nu toe maar liefst ruim 90%.
‘We zijn geen uitzendbureau, kunnen mensen geen baan garanderen’, aldus Weller. Maar heb je als werkzoekende het idee dat je ‘iets’ met de zorg wil? Dan kun je wel altijd in een van de winkels terecht voor een gesprek met een van de ‘Sterk in je werk’-coaches. Het succes, volgens Weller, is niet alleen dat dit veel zij-instromers oplevert, maar vooral ook: dat de samenwerking tussen organisaties tot stand komt. ‘Er is nu echt beweging, ik kan mensen steeds makkelijker plaatsen’, zegt ze.
‘Als je nu al zegt dat begeleiding een probleem is, moet je eens over 2 jaar kijken. Dán heb je pas een probleem.’
En zeggen organisaties vanwege tijdsdruk nu al geen begeleiding hiervoor te kunnen bieden? Daar hoef je bij haar niet mee aan te komen. ‘Als je nu al zegt dat zij-instromers begeleiden een probleem is, moet je eens over 2 jaar kijken. Dán heb je pas een probleem.’
- Lees hier meer over de Ontdekdezorg&welzijnshops
Een mooi verlengstuk
En zo komen we al bij de laatste spreker van de dag, Jona de Vos, recruiter bij nog zo’n grote zorgorganisatie voor mensen met een beperking: ’s Heeren Loo. Zij nam de zaal mee in de radicale stap die haar organisatie heeft gezet: niet alleen het loslaten van het diploma en motivatiebrief als sollicitatievereiste, maar ook het niet meer werven op vacatures, maar op wat mensen wíllen en kunnen. Al vertelde ze daarbij wel dat ze terugkomen van het idee: iedereen kan er komen werken. Want zo haalbaar blijkt dit in de praktijk toch ook weer niet te zijn. ‘Een doorstart’ van het idee ‘werken vanuit je talent’, noemt ze deze aangepaste werkwijze.
Wat voor haar wel overeind blijft staan: ‘De oplossing vinden we buiten de zorgsector’. En: ‘Ik denk dat samenwerking onontkoombaar is. Het grote tekort gaan we individueel niet oplossen. We moeten echt met elkaar bouwen aan een grotere pool van zorgtalent. Kom alsjeblieft werken in onze branche. En pas je niet bij mij, dan pas je heus wel bij een ander.’ De Vos is wat dat betreft ook enthousiast ambassadeur van de Zorgpool, waarvoor ze 26 mei om 10.00 een webinar geeft, en waar organisaties in de sector kandidaten kunnen delen en op skills kunnen matchen. ‘Een mooi verlengstuk van de kandidaatbeleving’, zegt ze.
‘Kom alsjeblieft werken in onze branche. En pas je niet bij mij, dan pas je heus wel bij een ander.’
Maar, zo voegt ze toe: één initiatief gaat natuurlijk niet het hele tekort oplossen. ‘Maar als we allemaal gaan samenwerken, dan gaat het vast wel lukken.’ En ja, dat vergt ook een cultuurverandering binnen veel organisaties, erkent ze. ‘Daar heerst nog wel eens het idee: heb ik jarenlang op school gezeten, komt er zo ineens iemand binnen zonder opleiding. Maar de bewustwording dat het nodig is groeit wel. Want anders is er straks helemaal niemand meer.’ En komen de doemscenario’s waar de dag mee begon toch nog uit. Dát mag nooit gebeuren, zo bleek het gedeelde gevoel waarmee vervolgens iedereen huiswaarts keerde.
- Meer over de Zorgpool