Het artikel gaat hieronder verder.
Het was een bijzondere gewaarwording afgelopen week voor de Kuban-universiteit in het Russische Krasnodar. Tijdens een ‘besloten’ conferentie werd de studenten aldaar openlijk verteld over de vele voordelen die een contract met het Ministerie van Defensie zou hebben. Maar het evenement verliep niet helemaal volgens het script van de propagandisten. Tijdens de ‘rekruteringssessie’ gaven de moderators het woord aan een man van wie ze dachten dat hij deelnam aan de zogenaamde ‘speciale militaire operatie’. In plaats daarvan verscheen een soldaat van de Oekraïense strijdkrachten in de video, meldde The Moscow Times.
‘Ik ben echt een soldaat, maar geen Russische – een Oekraïense’, aldus de gemaskerde soldaat. Om daarna te vervolgen: ‘Ik wil jullie zeggen dat God verhoede dat jullie hier komen. Ik zal jullie moeten doden – ieder van jullie die een contract tekent. Al jullie gezichten zijn opgenomen, net als die van de rector, net als het gezicht van degene die jullie dit allemaal heeft verteld.’
‘Ik wil jullie zeggen dat God verhoede dat jullie hier komen.’
Hij herinnerde hen er botweg aan dat het Russische leger er al 4 jaar niet in geslaagd is de frontlinie te verplaatsen, beschreef de verliezen en risico’s die doorgaans niet in de officiële Russische rapporten voorkomen, en schetste de perspectieven die toekomstige contractsoldaten te wachten staan. ‘Een kerkhof zo groot als 2 landen. En we zullen iedereen doden die Oekraïens grondgebied betreedt’, voegde de soldaat toe.
I Want to Live
Het is een fraai staaltje van een omvangrijke nieuwe strategie van het Oekraïense leger in de strijd tegen de Russen, ook wel: anti-recruitment te noemen. Waar de strategie van de ene kant erop draait steeds genoeg nieuwe manschappen aan te kunnen leveren, kiest Oekraïne ervoor die strategie niet te kopiëren, maar juist van binnenuit te bestrijden: door eerlijk te zijn over wat hen wacht. Waar de Russische Federatie van plan zou zijn om in 2026 nog eens 18.500 buitenlanders contracten te laten tekenen om mee te vechten, bereidt Oekraïne de lancering voor van een nieuwe Engelstalige website, Stop Russian Recruitment.
Dit zou onderdeel van ‘I Want to Live‘, een al langer bestaand project om Russische militairen in Oekraïne te helpen te deserteren. De dienst, die wordt beheerd door de Hoofddirectie van de Inlichtingendienst van Oekraïne, is bedoeld om Russische militairen die niet willen deelnemen aan de Russische invasie te helpen zich veilig en vrijwillig over te geven aan de Oekraïense strijdkrachten. Het project garandeert de detentie van zich overgevende militairen in overeenstemming met de Geneefse Conventies. De website bij het project zou in de eerste 2 jaar van zijn bestaan al zo’n 50 miljoen keer zijn bezocht.
Geronseld
Uit het recente rapport Combatants, Mercenaries or Victims of Human Trafficking? How Russia Exploits Foreign Fighters in the War Against Ukraine blijkt het succes van de Oekraïense strategie: zo’n 30 landen wereldwijd zouden al gestopt zijn nog langer toe te laten dat hun inwoners meevechten aan de kant van de Russen, of in elk geval de toestroom van nieuwe rekruten aanmerkelijk hebben weten terug te dringen.
Ondertussen wordt ook steeds meer duidelijk hoezeer Rusland inzet om het aanleveren van steeds weer nieuwe troepen naar het front. Niet alleen op de eigen universiteiten wordt nog altijd volop geronseld, maar ook nog op allerlei plekken in de wereld. Mobilisatie van eigen inwoners is weinig populair in het land, daarom wordt steeds meer buiten de eigen grenzen gekeken. Volgens de Oekraïense autoriteiten heeft Rusland sinds februari 2022 minstens 27.000 buitenlanders uit meer dan 130 landen gerekruteerd, de 14.000 Noord-Koreaanse soldaten, die zich hebben aangesloten, nog niet eens meegerekend.
Detentie, of deportatie?
Het eerder genoemde rapport documenteert hoe de Russische rekrutering van buitenlandse strijders is uitgegroeid tot een wereldwijde operatie die zich richt op individuen in economisch, sociaal of juridisch kwetsbare situaties. Het rapport concludeert dat de ‘roofzuchtige rekrutering‘ door Rusland in sommige gevallen voldoet aan de fundamentele criteria voor mensenhandel. In Rusland krijgen arbeidsmigranten, van wie velen afkomstig zijn uit Centraal-Aziatische landen zoals Kazachstan, Azerbeidzjan, Armenië, Moldavië en Turkmenistan militaire contracten aangeboden als alternatief voor detentie of deportatie.
In landen in Afrika, ten zuiden van de Sahara, Nepal, Cuba en Jemen worden mensen dan weer vaker benaderd door tussenpersonen die hen goedbetaalde banen in de burgermaatschappij beloven – in de bouw, beveiliging of schoonmaak – en het Russische staatsburgerschap. Enkele dagen na aankomst in Rusland worden ze echter in uniform naar het front gestuurd. Tot 20% van deze strijders overleeft de eerste 4 maanden van hun uitzending echter niet en sommigen melden mishandeling en vernedering door medesoldaten of commandanten, wat wijst op uitbuiting en misbruik.
Dit bericht op Instagram bekijken
Bottleneck
De anti-ronsel-inzet van Oekraïne is niet onlogisch. Voldoende aanvoer van militair personeel lijkt voor Rusland sowieso momenteel de grootste bottleneck te zijn in de oorlog. De Duitse onderzoeker Janis Kluge liet recent zien dat het de Russen al langer niet meer lukt voldoende strijdkrachten te werven. Begin 2026 rekruteerde Rusland ongeveer 800 soldaten per dag, terwijl dit aantal in het eerste kwartaal van 2025 nog ongeveer 1.000 tot 1.200 bedroeg. De blauwe lijn in de grafiek hieronder toont schattingen voor 40 regio’s van de Russische Federatie, en de grijze lijn toont een extrapolatie voor het hele land.
Gemiddeld zou Rusland ongeveer 30.000 nieuwe soldaten per maand kunnen inschrijven: voldoende om de verliezen te compenseren, maar niet genoeg voor een grootschalige uitbreiding van het leger. Recruitment is daardoor steeds afhankelijker aan het worden van financiële prikkels. Hoge eenmalige betalingen en salarissen, die sinds 2024 aanzienlijk zijn gestegen, blijven de belangrijkste factor om ‘vrijwilligers’ aan te trekken. Maar de vraag is natuurlijk in hoeverre dat op langere termijn voor de Russen is vol te houden, nu ook de Russische economie elke keer klappen krijgt.
1,5 miljoen militairen
Vladimir Poetin zou streven naar een leger met 1,5 miljoen actieve (en dus ook betaalde) militairen, groter dan dat van Amerika, en wereldwijd alleen overtroffen door het leger van China. Maar die enorme aantallen zeggen weinig in een moderne oorlog. Volgens recente berichten zouden tegenover elke gesneuvelde soldaat uit Oekraïne inmiddels bijvoorbeeld maar liefst 5 Russische doden staan. De Finse president Alexander Stubb vertelde aan The Clash Report dat 95% van de Russische slachtoffers door Oekraïense drones is veroorzaakt.
Wel heeft Oekraïne naar verluidt meer moeite om zijn troepenmacht aan te vullen. En de Russen zetten zelf ook westerse media in om dit te dwarsbomen. Zo zou Poetin Poolse vacaturesites gebruiken om saboteurs in te huren om aanslagen in Oekraïne en Polen te plegen, aldus het onafhankelijke Vot Tak. Het gaat om vacatures op Telegram-chats die gelieerd zijn aan het Bomba Poland Media-netwerk. Adverteerders werven hier actief mensen om bijvoorbeeld Oekraïense militaire wervingscentra in brand te steken. Waarmee in elk geval bewezen blijkt dat ook in tijden van oorlog recruitment nog altijd een essentiële functie blijkt…