Het artikel gaat hieronder verder.
Niet salaris, en ook niet werksfeer, een goede eerste indruk, of andere arbeidsvoorwaarden. Als je op de Nederlandse arbeidsmarkt kijkt naar wat de belangrijkste dealbreker is voor kandidaten, dan is het nog altijd: reisafstand. Een te lange reistijd is voor 6 op de 10 mensen uit de Nederlandse beroepsbevolking de belangrijkste reden om níet voor een werkgever te kiezen, en dat getal is eigenlijk al jaren vrijwel onveranderd. Al blijkt uit een nieuwe analyse van het zogeheten Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek van Intelligence Group wel een opmerkelijke correlatie: hoe jonger, hoe meer reisbereidheid mensen (nog) hebben.
Vroege twintigers – mensen die net van school of de universiteit komen – hebben vaak nog een behoorlijke reistijd die ze bereid zijn af te leggen. Tussen de 23 en 27 jaar gaat het om zo’n 44 minuten aan woon-werkverkeer. Daarna neemt dat gestaag af (waarschijnlijk door kinderen die in het spel komen) tot aan 67 jaar, als de reisbereidheid qua woon-werkverkeer gemiddeld nog maar rond de 36 minuten is. En ook opvallend: de wens om ‘dichtbij huis’ te werken is eigenlijk door het hele land te vinden, al lijkt de reisbereidheid in het oosten net wat groter dan in bijvoorbeeld Noord-Brabant.
Tegen de trend
De nieuwe analyse van Intelligence Group gaat een beetje in tegen de trend die vorig jaar het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) nog schetste. Volgens hun onderzoek zijn niet jongeren, maar juist ouderen zijn de afgelopen decennia meer tijd gaan besteden aan reizen naar werk. Hun analyse schetst dat 18- tot 24-jarigen in 2019 in totaal nog maar 79 minuten per dag onderweg waren, tegenover 95 minuten in 1999 – een afname van bijna 17%. Bij 70-plussers ging het juist de andere kant op: van 49 naar 56 minuten per dag, een stijging van ruim 14%.
De afgelopen 25 jaar blijkt de gemiddelde reisduur per persoon per dag in Nederland overigens met zo’n 10% afgenomen, aldus de KiM-analyse, van 80 minuten per persoon per dag in 1999 naar ongeveer 72 minuten in 2019. De daling volgt op een periode van ongeveer 20 jaar waarin de reisduur juist licht toenam. Na 2020 zorgde corona natuurlijk voor een flinke dip, maar zette de dalende trendlijn daarna verder door. Ook blijkt de reistijd in het woon-werkverkeer bij ouderen nog altijd relatief iets toe te nemen (vooral bij vrouwen), terwijl die bij jongeren juist blijft afnemen.
Er zitten bijna perfecte ‘5 minuut-intervallen’ tussen elk opleidingsniveau.
Een harde verklaring is er niet, maar onderzoekers wijzen op toenemende digitalisering, een andere levensstijl – jongeren gaan later op zichzelf wonen dan vroeger, willen niet te veel tijd kwijt zijn aan reizen – en de perceptie dat trein en auto simpelweg te duur zijn geworden. Uit de analyse van Intelligence Group blijkt bovendien dat ook opleiding sterk van invloed is. Er zitten bijna perfecte ‘5 minuut-intervallen’ tussen elk niveau, van een reisbereidheid van 31,5 minuten voor vmbo’ers tot 36,5 minuut voor mbo’ers, en van 41,9 minuten voor hbo’ers tot 46,5 minuten voor academici.
9 minuten te lang
Uit internationaal onderzoek van SD Worx onder 16.500 werknemers in 16 Europese landen, onder wie ruim 1.000 Nederlanders, blijkt overigens dat Nederlanders dagelijks gemiddeld bijna een uur (56,4 minuten) van en naar het werk zouden reizen, terwijl zij aangeven maximaal 47,4 minuten bereid zouden zijn te reizen. Daarmee reist de gemiddelde werknemer dagelijks 9 minuten langer dan zij acceptabel vindt, aldus het recente onderzoek. Reistijd blijkt volgens de onderzoekers steeds vaker ‘een factor die meespeelt in de manier waarop werknemers kijken naar hun werkdag, hybride werken en de aantrekkelijkheid van een werkgever.’
‘Nederlanders reizen relatief lang, terwijl ze tegelijkertijd aangeven dit eigenlijk niet acceptabel vinden.’
Ook internationaal is de Nederlandse reistijd opvallend. Europese werknemers zijn gemiddeld 52,6 minuten per dag onderweg van en naar hun werk. In het relatief kleine Nederland is dat met 56,4 minuten dus beduidend meer. Belgen zijn overigens met gemiddelde 63,9 minuten het langste onderweg van en naar het werk. Duitsland zit volgens het onderzoek met 47,3 minuten onder het gemiddelde. In Slovenië is de reistijd het kortst: 32,8 minuten. Nederlanders reizen dus relatief lang, terwijl ze tegelijkertijd aangeven dit eigenlijk niet acceptabel vinden.
