Het artikel gaat hieronder verder.
Felicitaties aan de hele zaal. ‘Wij doen ons werk met z’n allen blijkbaar heel erg goed.’ Als openingsspreker tijdens de Total Talent Summit in Breda had Intelligence Group-directeur aanvankelijk niets dan lof aan recruiters en bemiddelaars op de arbeidsmarkt. Want die arbeidsmarkt, die draait in Nederland nog altijd als een zonnetje. Weinig werkloosheid, de arbeidsparticipatie enorm hoog, veel mensen met een vast contract, de koopkracht groeit, en ook het aantal vacatures blijft maar hoger dan we heel lange tijd gezien hebben. ‘Niet alles is meer knettergroen, maar alle seinen staan nog altijd op groen’, aldus Waasdorp.
Maar in de voormalige kapelzaal van Hotel Nassau had hij ook nog wel wat stichtelijke woorden. Want niet alle problemen zijn bepaald verdwenen, gaf hij ook maar aan. Het ziekteverzuim nam bijvoorbeeld in een jaar of 10 toe van 4% naar 6% gemiddeld. Dat betekent, als je dat omrekent, dat bijna alle werving die nu gebeurt niet gebeurt voor groei, maar om verzuim te compenseren. ‘In de zorg is het ziekteverzuim momenteel bijvoorbeeld zo hoog, dat ik durf te zeggen dat als dat verzuim zou worden teruggebracht naar het niveau wat 10 jaar geleden normaal was, we geen krapteprobleem in de zorg meer zouden hebben.’
WIA en vergrijzing
En zo had hij nog wel wat opmerkelijke data over de arbeidsmarkt te delen, die het positieve beeld misschien wat doen kantelen. Zoals: de bijna-verdubbeling van de instroom in de WIA de afgelopen 10 jaar. En de vergrijzing natuurlijk, die er dit jaar bijvoorbeeld voor zorgt dat er voor het eerst meer 65-plussers dan jongeren onder 20 in Nederland wonen. Maar vooral ook: dat we met z’n allen steeds hoger opgeleid worden. Dat lijkt misschien op het eerste gezicht geen probleem, en zelfs een gewenst resultaat van de zogenoemde Lissabon-akkoorden, maar de keerzijde wordt ook steeds meer duidelijk, aldus Waasdorp.
Kijk alleen maar eens naar het lijstje met de 20 beroepen met de meeste schaarste, hield hij de zaal voor. Dat varieert van technici op het gebied van procesbeheer tot metaalbewerkers, en van procesoperators tot monteurs. Maar ze hebben allemaal één ding gemeen: een hbo- of academische opleiding heb je er niet voor nodig (op de tandarts na). En dan is het ook nog eens zo dat van de mensen die met pensioen gaan een veel groter deel een praktische opleiding heeft gehad dan van de mensen die nu de arbeidsmarkt opstromen. In 20 jaar nam het aandeel (v)mbo’ers in de beroepsbevolking af van ruim 70% naar zo’n 55% nu.
‘Knelpunten in hun handen’
En als je dan ook nog bedenkt dat A.I. de komende jaren vooral invloed zal lijken te gaan hebben op white-collar jobs, dan wordt duidelijk dat de onderliggende basis van de arbeidsmarkt misschien toch wel wat structurele problemen vertoont. ‘Van de mensen die het werk moeten doen wordt de instroom te klein, én kleiner. En de uitstroom is hier het grootst. Terwijl alle knelpunten in de samenleving – van water tot energie, van Defensie en zorg tot stikstof en bouw – juist in hun handen ligt. […] Als we vakmensen net zo serieus zouden nemen als hoogopgeleiden, hadden we geen wervingsprobleem’, vatte hij het samen.
Gelukkig zijn er ook ‘oliekannetjes’ die de klappen deels kunnen opvangen, zegt hij. De flexschil, zzp’ers (die weinig ziek zijn), arbeidsmigranten, ‘kortom: Total Talent Management.’ Maar daarbij moest hem nog wel iets van het hart. Want waar de flexschil zorgt voor veel beweging op de arbeidsmarkt, is dat met wie eenmaal een vaste baan heeft, een stuk minder. Sterker nog: mensen wisselen tegenwoordig bijna 2 keer zo vaak van werkgever, dan dat ze bij één werkgever van baan wisselen. En dat verschil was 10 jaar geleden nog een heel stuk kleiner. ‘We hebben geen cultuur in Nederland om interne mobiliteit goed vorm te geven’, stelt hij dan ook.
Je laatste baan
Dat is trouwens vooral een leeftijds-dingetje, vertelde hij. Jongeren onder de 30 maken gemiddeld na elke 3,5 jaar een stap naar buiten, of na elke 7,4 jaar een interne stap. Voor 50-plussers gaat het qua externe mobiliteit om 12,4 jaar, en qua interne mobiliteit om 16,7 jaar. ‘Ben je de 50 gepasseerd, dan is de kans groot dat je nu in je laatste baan bezig bent, bij je laatste werkgever’, vatte Waasdorp het samen. Want Nederland is, met andere woorden, ‘conservatief’ als het gaat om interne mobiliteit, deeltijdwerk en het schalen van opleidingsniveau. Hoe mooi de arbeidsmarkt er ook voor lijkt te staan, dus ook nog: genoeg te doen!
Meer weten?
Dit is een eerste verslag van de Total Talent Summit, die gisteren plaatsvond in Breda. Later vandaag een uitgebreider verhaal, met fotografie en aandacht voor de andere sprekers en winnaars van de Total Talent Management Awards.
Lees ook