Je bent afgewezen. En het lag aan je handdruk…

De wetenschap heeft gesproken, en die zei: steviger knijpen. Onderzoeker Greg Stewart van de Universiteit van Iowa onderzocht in 2008 de rol van de handdruk in sollicitatiegesprekken en concludeerde: een stevige handdruk is belangrijker dan je uiterlijk of hoe je gekleed bent. Wat hij deed: 98 studenten namen deel aan nep-sollicitatiegesprekken met echte bedrijven uit de omgeving. Daarnaast schudden 5 getrainde ‘handdrukbeoordelaars’ tijdens de sessies ook handen – zonder dat de studenten of de interviewers wisten dat de handdruk het eigenlijke onderwerp van studie was. Daarna werden de scores vergeleken.

Als je de hand van de recruiter aanpakt als een slappe vis, ben je eigenlijk al klaar…

En wat blijkt: wie hoog scoorde bij de handdrukbeoordelaars, werd ook als meest aantrekkelijk beschouwd door de interviewers. ‘We wisten al dat interviewers hun oordeel vormen in de eerste 2 à 3 minuten van een gesprek’, zei Stewart bij het uitkomen van zijn onderzoek. ‘Wat we nu weten, is dat die eerste indruk begint met een handdruk die de toon zet voor de rest van het gesprek.’ Met andere woorden: je kunt als kandidaat je de perfecte antwoorden op de STAR-methodevragen hebben ingestudeerd, maar als je de hand van de recruiter aanpakt als een slappe vis, ben je eigenlijk al klaar voordat je aan het antwoord toekomt.

Wat is dan een goede handdruk?

Maar wat is dan een goede handdruk? Eenmaal goed contact gemaakt: duim naar beneden, stevige greep – ongeveer even stevig als de ander doet. Schud vanuit de elleboog, niet de pols, tussen de 1 en 3 keer. Je mag even vasthouden als je extra warmte wil uitstralen, maar laat dan wel los. En doe het aan het eind van het gesprek nog een keer, want de afscheidshanddruk is de kans om de deal te bezegelen. Experts raden zelfs aan dit ook vooraf te oefenen met familie of vrienden. Ja, echt.

Oefenen met familie of vrienden wordt aangeraden. Ja, echt.

Maar zo simpel is het natuurlijk niet. Want de handdruk als selectiecriterium zit vol met valkuilen die de recruiter zelf zelden beseft. Vrouwen worden bijvoorbeeld gemiddeld lager beoordeeld op handdruksterkte – simpelweg omdat ze minder spiermassa hebben of in sommige culturen minder gewend zijn aan handen schudden. Tegelijk blijkt uit onderzoek dat vrouwen mét een stevige handdruk juist een voordeel hebben ten opzichte van mannen. Wat dat dus eigenlijk zegt: de lat wordt voor vrouwen anders gelegd, en alleen wie erin slaagt die onuitgesproken norm te ontcijferen, profiteert.

Zweethandenproblematiek

Dan is er nog de zweethandenproblematiek. Wie nerveus is – en dat is vrijwel iedereen bij een sollicitatiegesprek – heeft al snel een klamme hand. Maar dat nerveuze gevoel schijnen selecteurs niet te onderkennen als bewijs dat iemand graag de baan wil; ze schijnen het juist te interpreteren als een (negatieve) karaktereigenschap. Ook culturele verschillen spelen mee: de afstand die als gepast wordt beschouwd bij het schudden van handen verschilt per cultuur, en wie de persoonlijke ruimte van de interviewer schendt – of juist te ver weg blijft staan – verliest meteen punten.

Bij een handdruk ziet de interviewer ineens van alles wat niets met de functie te maken heeft…

En dan zijn er nog slecht gemanicuurde nagels, een opvallend horloge, een zichtbaar litteken – bij een handdruk ziet de interviewer ineens van alles wat niets met de functie te maken heeft, aldus recruitmentexpert Dr John Sullivan. Of, zoals hij het droogjes opmerkt: de meeste banen vereisen helemaal geen frequent handen schudden, en als dat wel zo is, is het iets dat je eenvoudig kunt leren. De handdruk als selectiecriterium zegt dus eigenlijk vooral iets over de interviewer, niet over de kandidaat. Maar helaas blijken mensen volgens hem toch steeds weer creatief in het vinden van nieuwe manieren om op irrelevante dingen te letten.

En dan: corona

De corona-periode, en de verschuiving naar sollicitatiegesprekken per video, hadden misschien de bevrijding moeten zijn. Zo’n 5 jaar lang geen handdrukken bij sollicitatiegesprekken – eindelijk een level playing field voor iedereen met een zwakke grip, koude handen of culturele bezwaren. Maar een sollicitatieprocedure zónder dat er ook maar één handdruk aan te pas komt? Het komt nog altijd zelden voor. En anders is er natuurlijk altijd nog wel andere bias waarop recruiters kunnen reageren: van de kwaliteit van hun thuisverlichting tot de schilderijtjes aan de muur van de kandidaten.

Een sollicitatieprocedure zónder dat er ook maar één handdruk aan te pas komt? Het komt nog altijd zelden voor.

Misschien is de beste tip voor kandidaten dan ook niet: ‘oefen je handdruk’, maar gewoon: zorg dat je op tijd bent, kijk de interviewer aan, en hoop dat diegene zijn eigen onbewuste vooroordelen een beetje kent. En voor recruiters: de volgende keer dat je iemand afwijst, vraag jezelf even nog een keer af of het echt aan het cv of de kwaliteiten van de kandidaat lag, of misschien toch aan iets wat voor succesvolle uitoefening van de functie écht niet relevant is.

Lees ook

• Alle Feel Good Fridays