HomeNieuwsDataNederlandse arbeidsmarkt blijft beter presteren dan die van de buurlanden
Gem. leestijd 4min 112x gelezen
Nederlandse arbeidsmarkt blijft beter presteren dan die van de buurlanden
De arbeidsmarkt in Nederland ontspant wat, maar lang niet overal. Terwijl het totale vacaturevolume met 8% daalt, groeit de personeelsnood in onderwijs en zorg onverminderd door. En ook blijkt de schaarste hier hardnekkiger dan in veel buurlanden.
De Nederlandse arbeidsmarkt koelt verder af. Eind mei lag het aantal vacatures op Indeed nog altijd 17% boven het referentieniveau van februari 2020 (vlak voor de uitbraak van corona), maar dat was wel 8% lager dan een jaar eerder. Ook op maandbasis zet de afkoeling door: ten opzichte van een maand eerder daalde het aantal vacatures met 2,5%. ‘De arbeidsmarkt koelt af, maar in sectoren als onderwijs en zorg blijft de vraag naar personeel onverminderd hoog’, zegt Stan Snijders, managing director bij Indeed Benelux. ‘In andere beroepsgroepen, zoals sport en marketing, zien we juist een snelle afname.’
‘In sectoren als onderwijs en zorg blijft de vraag naar personeel onverminderd hoog.’
De tandheelkundige sector laat overall de sterkste groei van alle sectoren zien: het vacaturevolume ligt daar inmiddels ruim 2,5 keer hoger dan voor het pre-pandemische meetpunt. Maar ook aan andere medische specialisten, verpleegkundigen, en farmaceuten is nog altijd een grote en groeiende behoefte.
Ook de onderwijssector valt op. Daar staan inmiddels ruim 2 keer zoveel vacatures open als voor de pandemie. Het onderwijs blijft daarmee kampen met een aanhoudend personeelstekort. ‘Het talent is er wel, maar vraag en aanbod sluiten niet goed op elkaar aan’, constateert Snijders. ‘Werkzoekenden zien vaak niet welke vaardigheden ook buiten hun eigen sector waardevol zijn, terwijl werkgevers kunnen kijken naar de vaardigheden die nodig zijn in plaats van puur naar diploma’s en ervaring.’
Dalen in sport en marketing
Naast groeisectoren zijn er ook sectoren waar de vraag naar personeel (hard) daalt. Dan gaat het met name om sectoren als sport, marketing en cultuur en entertainment, blijkt uit de analyse van de Indeed-cijfers. Toch doet over de hele linie de arbeidsmarkt het nog altijd goed, ook in vergelijking met andere Europese landen. Met een plus van 17% ten opzichte van 2020 ligt het vacaturevolume in Nederland duidelijk boven Duitsland (+10%) en België (0%). Ierland (-1%), Frankrijk (-3%) en Zwitserland (-8%) kennen nu zelfs minder vacatures dan destijds. Alleen Spanje (+61%) en Italië (+47%) kennen een grotere plus dan Nederland.
Het beeld van een afkoelende arbeidsmarkt in sommige sectoren, terwijl andere aanhoudende krapte kennen, is ook terug te zien in andere recente onderzoeken. Zo meldde het CBS afgelopen maand een licht dalende werkloosheid, naast minder vacatures in totaal, maar tegelijk wel méér nieuwe vacatures. En de AWVN meldde na een ledenonderzoek dat de meerderheid van Nederlandse bedrijven nog altijd met arbeidsmarktkrapte kampt, de werkdruk onder personeel oploopt en bedrijven steeds vaker producten en diensten niet kunnen leveren. Vooral aan (technische) mbo’ers is een groot tekort, aldus het onderzoek.
Overstap naar andere sector
Al verscheen deze week ook een analyse van De Nederlandsche Bank, waaruit werkgevers in kraptesectoren hoop kunnen putten. Daaruit blijkt namelijk dat werknemers die in Nederland van baan wisselen, daarbij in meer dan de helft van de gevallen overstappen naar een geheel andere bedrijfstak. (Mogelijke) zij-instromers genoeg dus, zo kan de conclusie zijn. ‘Arbeidsmobiliteit beperkt zich niet tot een wisseling van werkgever: een meerderheid stapt óók over naar een andere sector’, aldus DNB-onderzoeker Astrid Ruland. ‘Intersectorale stromen vormen een substantieel onderdeel van de dynamiek op de arbeidsmarkt.’
Elk jaar wisselt ongeveer 1 op de 6 werknemers van werkgever, aldus DNB. Maar liefst 57% van hen komt daarbij in een compleet andere bedrijfstak terecht. Daarbij moet wel aangetekend worden dat de uitzendbranche als aparte sector wordt gezien. En treed je dus na een uitzendbaan in dienst bij het inlenende bedrijf, dan behoor je formeel ook tot de sector-overstappers. En ook jongeren stappen vaak over van sector. ‘In de handel, met name retail, werken veel jongeren en studenten. Zij zien het als een tijdelijke baan en gaan dus ook vaak naar een andere baan in een andere sector’, verklaart arbeidseconoom Ronald Dekker.
Verlichting krapte
Arbeidsmobiliteit is volgens DNB juist nu van belang: onze economie loopt steeds vaker tegen grenzen aan door schaarste aan personeel. Mobiliteit kan de spanning op de arbeidsmarkt dan verlichten doordat werknemers sneller terechtkomen waar hun inzet en toegevoegde waarde het grootst zijn. Daarmee kan arbeidsmobiliteit (in theorie) ook de productiviteitsgroei ondersteunen. Daar staat weer tegenover dat een van de nadelen van hoge arbeidsmobiliteit is dat bedrijven mogelijk kostbare kennis en ervaring verliezen. Dat kan weer ertoe leiden dat werkgevers minder bereid zijn te investeren in hun personeel.
‘Veel economen onderschatten de kosten van arbeidsmobiliteit.’
Ook Dekker waarschuwt daarom voor té veel mobiliteit. ‘Te veel dynamiek gaat ten koste van de productiviteit: bedrijven moet steeds weer nieuwe mensen werven die ook weer ingewerkt moeten worden. Dat kost geld en tijd. Veel economen onderschatten dat. […] Een van de oorzaken van relatief hoge arbeidsmobiliteit op dit moment is de flexibilisering van de arbeidsmarkt van de afgelopen decennia, waardoor veel werknemers met tijdelijke contracten na beëindiging niet meer terug hoeven te komen. Bedrijven schieten zichzelf daarmee in een krappe arbeidsmarkt in de voet, want ze moeten dan steeds nieuwe mensen werven en inwerken.’
Hij heeft eigenlijk nog nooit een vacature uitgezet. En meer sollicitatiegesprekken gevoerd als kandidaat dan als recruiter of werkgever. Toch schrijft Peter Boerman alweer een jaar of 10 over weinig anders dan over de wondere wereld van werving en selectie, in al zijn facetten.
