Het artikel gaat hieronder verder.
Uit een rapport van ABN Amro bleek vorige maand al dat de grote bouwopgave vanuit het ministerie van Defensie de druk op een toch al krappe arbeidsmarkt in de bouw vergroot. En ook het UWV kwam al met een rapport dat waarschuwt voor de gevolgen van de grootschalige werving van Defensie voor de rest van de arbeidsmarkt. Deze week komt daar HeadFirst Group bij, met een onderzoek waaruit blijkt dat Defensie zorgt voor een ‘merkbare verschuiving van schaars talent op de arbeidsmarkt’. Ruim de helft van de Defensie-instroom blijkt namelijk afkomstig uit sectoren waar de schaarste aan specialistisch personeel al langer voelbaar is.
‘Defensie zorgt voor een merkbare verschuiving van schaars talent op de flexibele arbeidsmarkt’.
Uit een analyse van de data van bijna 800 zelfstandige professionals in de eigen database blijkt dat van degenen die de afgelopen 3 jaar een overstap maakten naar Defensie, 30% afkomstig is uit de publieke sector; 25% uit de zakelijke dienstverlening; 9% uit de ICT en communicatie; 8% uit de industrie en 6% uit de financiële dienstverlening. Het is moeilijk om te zeggen dat dit de schaarste in dit soort beroepen vergroot, aldus HeadFirst-datamanager Ton Sluiter. ‘Maar het is natuurlijk wel zo dat dit soort talent ook bij andere werkgevers, zoals energiebedrijven en waterschappen, zeer gewild is. Er is echt wel een strijd gaande, wat dat betreft.’
‘Schaarste werkt door’
Die strijd vindt dus niet alleen plaats voor het vaste personeel, maar ook op de flexibele arbeidsmarkt, blijkt uit de analyse. De impact hiervan is inmiddels zichtbaar in veel meer sectoren dan alleen bouw en techniek, aldus Sluiter. ‘Onze data laat zien dat de effecten breder zijn dan alleen bouw en techniek. Ook in de publieke sector en zakelijke dienstverlening is er sprake van duidelijke verschuiving van professionals richting Defensie, wat de bestaande krapte daar verder onder druk zet. En als meerdere sectoren tegelijkertijd een beroep doen op een beperkte talentpool, werkt schaarste sneller door in ketens.’
‘Dit dwingt andere sectoren slimmer om te gaan met schaars talent.’
Projecten kunnen hierdoor vaker vertraging oplopen, afgeschaald worden of vragen om alternatieve oplossingen, ziet Sluiter. ‘Defensie staat voor een belangrijke maatschappelijke opdracht en het is positief dat zij in een krappe arbeidsmarkt talent weten aan te trekken. Tegelijkertijd laten onze cijfers zien dat deze extra Defensie-investeringen vooral leiden tot herverdeling van schaarse expertise, niet tot extra capaciteit op de arbeidsmarkt als geheel. Dat vraagt voor andere sectoren om scherper nadenken over behoud, opleiding en sectoroverstijgende samenwerking, én om slimmer omgaan met schaars talent.’
Cyber, de vijfde krijgsmacht
Defensie werft niet langer alleen mensen in uniform. De afgelopen 2 à 3 jaar stroomden opvallend veel IT-professionals in bij de krijgsmacht – en die komen ergens vandaan. ‘Het talent dat ze zoeken, dat zit niet alleen in de schoolbanken’, aldus Sluiter. ‘Dat komt van andere organisaties vandaan.’ Het gaat om een breed palet aan functies, zo blijkt: van IT security consultants tot softwaretesters, projectleiders, IT-coördinatoren, en zelfs recruiters en HR-mensen. ‘Er zijn wel een fors aantal IT-mensen’, aldus de analist. ‘Daarin zie je ook wel terug dat cyber steeds belangrijker wordt voor Defensie.’
‘Het talent dat ze bij Defensie zoeken, zit niet alleen in de schoolbanken.’
De cijfers geven aan dat Defensie dus veel zelfstandig professionals weet aan te trekken uit sectoren waar toch al sprake is van schaarste. Al erkent Sluiter ook dat hij nog weinig klachten vanuit die sectoren heeft gehoord. ‘Het gaat natuurlijk ook druppelsgewijs. Maar als je de data optelt, zoals wij nu hebben gedaan, wordt het beeld wel duidelijk. Op sommige onderdelen zien we de wervingshaalbaarheid voor andere sectoren wel afnemen door het grote beroep dat Defensie momenteel op de arbeidsmarkt doet.’
‘Dit is jouw tijd. Kom ervoor op’
Het bericht van de HeadFirst Group komt net in een maand dat Defensie weer een nieuwe versie van de ‘Tijd voor Defensie’-campagne is gestart. Deze campagne is vooral bedoeld om mensen ertoe te zetten na te denken over hun eigen rol bij de veiligheid van Nederland (en bondgenootschappelijk grondgebied). De boodschap van de campagne is: wat van jou is, blijft alleen van jou zolang iemand het beschermt. De campagne is deze maand gestart met een televisiecommercial. Daarnaast worden radio, bioscoop en internet ingezet. De slogan is: ‘Dit is jouw tijd. Kom ervoor op. Tijd voor Defensie.’
‘We vissen in dezelfde vijver; daarom is het belangrijk dat we zo veel mogelijk samenwerken.’
Defensie probeert tegelijkertijd ook rekening te houden met de schaarste. ‘We hebben grote tekorten bij techniek, logistiek en ICT, net als in de samenleving. We vissen in dezelfde vijver; daarom is het belangrijk dat we zo veel mogelijk samenwerken’, vertelde hoofddirecteur Personeel Barbara de Greeff eind vorig jaar nog. ‘Dat kan bijvoorbeeld met de werving van reservisten, die met één been in de samenleving staan en met het andere bij Defensie. […] We werken hierbij nauw samen met civiele werkgevers. Dat biedt hen ook voordelen. Hun werknemers doen hier unieke ervaringen op, waaraan ze ook wat kunnen hebben in hun bestaande werk.’
Het personeelsbestand van Defensie groeide vorig jaar met circa 5.600 mensen: zo’n 1.850 beroepsmilitairen, ongeveer 1.500 reservisten en meer dan 2.200 burgermedewerkers. Ook sloot de organisatie veel contracten af voor nieuw materieel. In 2025 gaf Defensie zo’n 26 miljard euro uit, bijna 5 miljard euro meer dan in 2024. Nederland haalde daarmee de NAVO-norm en gaf meer dan 2% van het bruto binnenlands product uit aan Defensie. Niet altijd was echter voldoende duidelijk waar die miljarden precies aan besteed werden, omdat te vaak wordt gewerkt met ‘uitzonderingsregels’, aldus de Algemene Rekenkamer.