Het artikel gaat hieronder verder.
Het is nog steeds geen bijzonder groot verschil. Van de recent door Intelligence Group ondervraagde mannen verwacht in totaal 19,2% dat A.I. of robots over 5 jaar een groot deel van hun werk hebben overgenomen. Bij de vrouwen is dat ietsjes minder: 15,1%. Niet meteen significant minder dus, maar wel opvallend, stelt CEO Geert-Jan Waasdorp. ‘Eerdere internationale onderzoeken hadden namelijk laten zien dat vrouwen relatief meer impact op hun werk ondervinden van A.I. dan mannen, maar ook minder ver zijn in de adoptie van A.I.’ En dan is zo’n verschil inderdaad toch opmerkelijk – en bovendien al 4 kwartalen consistent – te noemen.
De International Labour Organization (ILO) concludeerde eerder dat administratieve en ondersteunende beroepen – waarin wereldwijd vrouwen sterk zijn vertegenwoordigd – relatief gevoelig zijn voor A.I. Daarnaast laat recent onderzoek van Harvard Business School zien dat vrouwen minder ver zijn in de adoptie van generatieve A.I. dan mannen. De onderzoekers waarschuwen dat dit op termijn kan leiden tot een achterstand in vaardigheden, productiviteit en loopbaanontwikkeling.
Meerdere verklaringen mogelijk
‘Er kunnen meerdere verklaringen voor zijn dat vrouwen zich minder zorgen maken over A.I.’, aldus Waasdorp. ‘Het zou kunnen dat vrouwen minder direct ervaren hoe ingrijpend generatieve A.I. het eigen werk al kan veranderen, omdat ze het nog geadopteerd hebben. Maar het kan ook zijn dat internationale onderzoeken vooral kijken naar de impact van A.I. op taken en beroepen, terwijl wij werkenden hebben gevraagd hoe zij de impact ervaren op hun eigen werk. Dat is een wezenlijk andere invalshoek.’
‘A.I.-geletterdheid moet onderdeel worden van de ontwikkeling van álle medewerkers, ongeacht functie, opleidingsniveau of geslacht.’
Werk is immers meer dan een optelsom van taken, zegt hij; ook samenwerken, creativiteit, empathie en persoonlijke kwaliteiten bepalen hoe mensen hun werk beleven. ‘Het zou goed kunnen dat vrouwen die aspecten sterker meewegen en daardoor anders naar de impact van A.I. kijken.’ Dat vrouwen in mindere mate A.I. lijken te gebruiken dan mannen, kan volgens hem op termijn overigens wel tot problemen leiden. ‘Juist daarom is het belangrijk dat werkgevers niet afwachten. A.I.-geletterdheid moet daarom onderdeel worden van de ontwikkeling van álle medewerkers, ongeacht functie, opleidingsniveau of geslacht’, stelt hij.
Mannen gebruiken het meer
Uit het onderzoek blijkt dat van de mannen nu al 33,2% gelooft dat A.I. een groot deel van de huidige werkzaamheden kan overnemen. Van de vrouwen is dat ‘slechts’ 31,3%. Ook opvallend is het verschil in hoeveel mensen gebruik maken van A.I. in hun zoektocht naar een baan. Waar dat onder mannen 9,0% is, blijven vrouwen hier relatief achter met 7,6%. En dat verschil is dan weer wél consistent met andere (internationale) onderzoeken, die al langer laten zien dat vrouwen minder A.I. gebruiken. Niet voor niets zei actrice Reese Witherspoon (30 miljoen volgers, vooral vrouwen) eerder dit jaar: ‘Het is tijd dat we over A.I. gaan leren.’
De (vermeende) A.I.-genderkloof is inmiddels ook in Nederland een veelbesproken onderwerp. Onderzoek van Randstad zou zelfs uitwijzen dat 74% van de mannen in zijn profiel aangeeft over A.I.-vaardigheden te beschikken, tegenover slechts 26% van de profielen van vrouwen. ‘A.I. dreigt daardoor de gelijkheid op de arbeidsmarkt te ondermijnen’, aldus Oscar van Mourik, gedragswetenschapper bij Randstad. ‘Werkgevers zouden er daarom goed aan doen om vrouwen extra stimulans te bieden op het gebied van A.I.-vaardigheden.’
Vooroordelen versterkt
Volgens onderzoek is nog geen kwart van de mensen die bij A.I.-bedrijven werkt vrouw. En verontrustend genoeg lijkt A.I.-gebruik in de selectie die ondervertegenwoordiging alleen nog maar te versterken. volgens een recente studie van de IT University of Copenhagen geven ATS’en bijvoorbeeld in 85% van alle onderzochte werkvelden de voorkeur aan brieven van mannelijke sollicitanten, zelfs binnen door vrouwen gedomineerde beroepsgroepen, zoals de zorg en de kinderopvang. En volgens onderzoek van Manpower vertrouwt inmiddels al 61% van alle bedrijven in Nederland op zulke selectiesystemen.
A.I. zou in 85% van de gevallen voor mannelijke sollicitanten kiezen, ook in de zorg en kinderopvang.
Volgens de Deense onderzoekers komt dit doordat A.I.-systemen onder meer de voorkeur geven aan ‘mannelijk’ taalgebruik (met woorden als ‘assertief’ of ‘uitvoerend’) boven ‘vrouwelijk’ taalgebruik (‘gemeenschappelijk’ en ‘ondersteunend’). Dit kan al (onbedoeld) leiden tot genderdiscriminatie. Maar als de sollicitanten zelf óók hun motivatiebrief of cv door A.I. laten genereren, kan die ongelijkheid nog groter worden, omdat deze modellen vrouwen juist het taalgebruik aanmeten waarop de A.I.-selectiesystemen vaak afknappen. In die zin is het dus ook niet zo gek dat vrouwen aangeven mínder A.I. in hun sollicitaties te gebruiken.
Dit bericht op Instagram bekijken
‘Organisatierisico’
Volgens Deloitte-partner Annika Sponselee, aangehaald door ICTMagazine, is de A.I.-genderkloof overigens geen vrouwenprobleem maar: een organisatierisico. Omdat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende posities waarin over A.I.-beleid wordt beslist, komt hun perspectief nauwelijks terug in hoe systemen worden gebouwd en uitgerold, zegt ze. ‘Als alleen mannen aan tafel zitten bij beslissingen over A.I., krijg je ook alleen hun perspectief terug in wat er gebouwd wordt.’ Sponselee richtte daarom FLAICC op, een netwerk voor vrouwen in A.I. en A.I.-compliance.
Een auteur bij AG Connect wees recent nog maar eens op een technisch staartje van hetzelfde probleem: grote taalmodellen leren van gebruikersinteracties. Komt het merendeel daarvan van mannen, dan groeien de systemen scheef richting mannelijke input en aannames, zoals eerder al gebeurde bij recruitment-algoritmes van bijvoorbeeld Amazon en kredietbeoordeling. Een recent experiment van Women in Data illustreerde dat nog maar eens ten overvloede: op de prompt om een vacature voor een data scientist te genereren, leverde ChatGPT in alle 100 gevallen een stereotiep mannelijk beeld op…
Lees ook
- Alle Data Donderdagen
