Het artikel gaat hieronder verder.
De mogelijkheid voor een sollicitatiegesprek buiten kantooruren? Wie afgaat op openbare bronnen, ziet dat het nog echt een zeldzaamheid is. Een bedrijf als het Amsterdamse Bergnet adverteert met zaterdagse oriëntatieochtenden voor potentieel geïnteresseerden, het Amsterdamse café Chez Miné haalde ooit de kolommen op deze site met het ‘Groot Sollicitatie Feest’, op een zaterdag na sluitingstijd om 22.00. En ook het Groningse BETR Personeel meldt dat recruiters er op zaterdag beschikbaar zijn. Onder het mom van ‘Doordeweeks geen tijd voor een kennismakingsgesprek? Geen probleem.’
Het zijn een paar van de verder (zeer) schaarse voorbeelden. De meeste hiring managers en ook recruiters houden voor het traditionele sollicitatiegesprek toch liever vast aan hun eigen werktijden, en die zijn meestal: tijdens kantooruren. Moet je als kandidaat daarvoor vrij vragen van je huidige baan? Het is niet anders. Als kandidaat kun je tegenwoordig zelf steeds vaker een moment in de agenda van je mogelijk toekomstige werkgever prikken. Maar het weekend of de avonduren behoren daarbij zelden tot de opties (behalve als dat daar ‘gewone’ werktijd is, zoals in de horeca). Terwijl die behoefte – of in elk geval: voorkeur – er vaak wel is.
Na het avondeten
Volgens recruiters zelf is dinsdagochtend om 10 uur of 10:30 het ideale moment voor een sollicitatiegesprek. Maar steeds meer kandidaten voeren hun eerste gesprek nu liever op zondag, na het avondeten. Of op zaterdagochtend, voordat ze naar het voetbal gaan. Of in de avond. Niet omdat werkgevers dat van ze vragen, maar omdat A.I. het mogelijk maakt. Eind 2020 faciliteerde HireVue bijvoorbeeld bijna 50.000 video-interviews in 1 weekend – een ruime verdubbeling ten opzichte van het drukste weekend een jaar eerder. Zondag bleek daarbij een van de populairste dagen voor kandidaten om hun sollicitatie-interview te voltooien.
Dit bericht op Instagram bekijken
‘Mensen willen niet gehaast een interview doen na een zware werkdag.’
Niet als uitzondering dus, maar als voorkeur. Kandidaten die bijvoorbeeld meerdere procedures tegelijk doorlopen, hoeven dan geen verlof op te nemen voor elk eerste gesprek. Ze kunnen hun antwoorden opnemen op een moment dat ze ontspannen en goed voorbereid zijn. ‘Mensen willen na een lange werkdag geen gehaast sollicitatiegesprek. Ze willen zich liever meer op hun gemak voelen en, gezien de enorme concurrentie voor elke functie, ervoor zorgen dat ze zich van hun beste kant kunnen laten zien’, zoals James McGill, destijds VP Customer Success bij HireVue, het in 2021 al stelde.
Dilemma
Oók, of misschien wel: júist, als dat betekent dat ze daar een deel van hun zondagmiddag voor moeten inruimen. Het raakt een dilemma dat Arco Westbroek, chief AI officer bij Carerix, laatst al opwierp tijdens een event van Recruiters United in Rotterdam. Want A.I. heeft de belofte in zich om recruitment weer persóónlijk te maken, en voor recruiters tijd vrij te spelen voor het echte menselijke contact, zo hoor je vaak. Maar wat als die kandidaten daar eigenlijk helemaal niet op zitten te wachten en liever hun verhaal doen aan een A.I.-algoritme, op een moment dat het hen het beste uitkomt, en ze daar niet speciaal vrij voor hoeven te vragen?
Ruim 1 op de 3 werkzoekenden wil het liefst ’s avonds of in het weekend op sollicitatiegesprek komen.
De opkomst van on-demand video-interviews verandert de spelregels in die zin fundamenteel. Onderzoek van de destijds nog invloedrijke carrièresite Monsterboard onder meer dan 1.600 respondenten liet in 2010 al zien dat ruim 1 op de 3 werkzoekenden zei het liefst ’s avonds of in het weekend op sollicitatiegesprek te willen komen. Dan hebben ze immers alle tijd en is het geen probleem als het gesprek wat langer duurt dan verwacht, zeiden ze. Ook vonden werkzoekenden destijds dat planning buiten kantooruren de voorbereiding op een sollicitatiegesprek vergemakkelijkt en verwachten ze dan meer ontspannen te zijn.
Aantoonbaar eenvoudiger
Sindsdien lijken werkgevers echter nauwelijks aan die wens tegemoet te zijn gekomen. Behalve dan via de A.I.-route, met het een on-demand of asynchrone video-interview, waarbij een kandidaat een reeks vooraf opgenomen vragen – als tekst of video – krijgt en zelf de antwoorden opneemt. Het scheelt recruiters volgens onderzoek gemiddeld 40 minuten per kandidaat ten opzichte van telefonische screening. Bedrijven die video-interviews inzetten rapporteren een kostenbesparing van 2,7 keer ten opzichte van traditionele eerste gesprekken. En 74% van de recruiters zegt dat het proces er aantoonbaar eenvoudiger door is geworden.
Het sollicitatiegesprek past zich steeds meer aan de kandidaat aan, in plaats van andersom.
Maar de winst zit dus niet alleen aan de kant van de werkgever. Kandidaten blijken de flexibiliteit te waarderen: 82% is tevreden over video-interviews als selectiemethode, en 84% beveelt het aan als onderdeel van het wervingsproces (volgens onderzoek van het niet bepaald onafhankelijke Finse videoplatform Recright). Hoe dan ook: dat zijn opvallend hoge tevredenheidscijfers voor een onderdeel van recruitment dat van oudsher als stressvol wordt ervaren. En ergens ook wel logisch: het sollicitatiegesprek past zich hierdoor steeds meer aan de kandidaat aan, in plaats van andersom.
Geen wachttijd
Maar voor recruiters is het wel een uitdaging. Wie wil dat kandidaten hun procedure snel voltooien – en 42% van de kandidaten zei in 2024 af te haken als een gesprek plannen hen te lang duurde – doet er goed aan de drempel zo laag mogelijk te maken. Dat betekent: geen vaste tijdvensters, geen agenda-uitnodigingen, geen wachttijd. Gewoon een link, een deadline van een week, en de ruimte om het op een zaterdag of zondag te doen. De recruiter die maandagochtend inlogt, vindt de opnames dan klaar staan, en kan ze tijdens de koffie op het gemak bekijken. Of de transcripten laten analyseren, en in het ATS invoeren.
Is de recruiter hiermee bezig zichzelf steeds een beetje meer overbodig te maken?
Maar is de recruiter daarmee niet ook zélf bezig zich steeds een beetje meer overbodig te maken? En vraag jezelf ook af: loop je misschien nu ook wel de ideale kandidaat mis, als je níet de mogelijkheid aanbiedt om buiten kantooruren gesprekken te voeren? Waarom is hier überhaupt nog zo weinig onderzoek naar gedaan, of zijn er zo weinig succesvolle praktijkvoorbeelden van te vinden, een enkele kennismakingsdag of inloopdag daargelaten? Als we de mond vol hebben van de candidate experience, en kandidaten nog altijd aangeven dit graag te willen, dan zou er toch op z’n minst een gesprek over gevoerd moeten kunnen worden?