Het artikel gaat hieronder verder.
Onder meer om de hardnekkige loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten, is vanaf 7 juni dit jaar in de hele Europese Unie de Directive on pay transparency van kracht. De wet die dit ook in Nederland moet regelen, geldt nog niet: Nederland was weer eens te laat begonnen met de voorbereidingen. Maar omdat het om Europese regelgeving gaat, kunnen mensen er al wel een beroep op doen. Kandidaten kunnen dus nu al vóór het eerste sollicitatiegesprek inzicht eisen in het salaris of de salarisschaal van een functie waarop ze solliciteren, en je mag als werkgever ook niet meer vragen naar hun salarisverleden of een huidige loonstrook.
EU is niet voorbereid
Opvallend is hoe weinig de praktijk hierop voorbereid lijkt. Niet alleen in Nederland, trouwens, eigenlijk in de hele Europese Unie. Om een voorbeeld te noemen: volgens een analyse van Mokaru, een Amerikaans platform voor vacaturezoekers, bevat slechts 1,8% (!) van alle Europese vacatures dit jaar een salaris of salarisrange. In de Verenigde Staten is dat 37,4% – ruim 20 keer zoveel. Canada doet het met 39,4% zelfs nog iets beter dan de VS. Binnen Europa is het Verenigd Koninkrijk met 21,5% koploper, maar binnen de EU haalt alleen Ierland bijna 18%. Verder komt geen enkel EU-land boven de 5% uit.
Amerikaanse vacatures zijn 20 keer transparanter dan Europese.
Duitsland, de grootste economie van de unie, blijft steken op 0,7%. Zweden – dat de invoering van de richtlijn helemaal heeft opgeschort – scoort zelfs 0,0%; slechts 1 op de 2.000 geanalyseerde vacatures bevatte hier salarisinformatie. Zo bezien doet Nederland het met 2,8% nog wel redelijk. Dat is bijna evenveel als in Italië, Slowakije, Litouwen en Malta, de enige EU-landen die daadwerkelijk de deadline voor invoering van de richtlijn hadden gehaald. In deze paar landen die dus wel op tijd waren, ligt het aandeel vacatures met salarisinformatie op 2,9% – gemiddeld bijna het dubbele van de 1,6% in landen die vertraging hebben opgelopen.
De richtlijn is er, de data niet
Mokaru keek voor de analyse naar 2,7 miljoen vacatures, die tussen 1 april en 30 juni 2026 zijn geplaatst door ruim 215.000 werkgevers. De data komen rechtstreeks van bedrijfscarrièresites – first-party data uit 46 verschillende ATS-systemen als Workday, Greenhouse en SmartRecruiters, aangevuld met het Europese EURES-netwerk. In Nederland werden op die manier 181.666 vacatures onderzocht, waarbij dus slechts in 5.087 vacatures concrete salarisinformatie werd gevonden. ‘Salarisvermelding’ betekende in de analyse dat de vacature gestructureerde, machinaal leesbare salarisgegevens bevatte (een minimumsalaris of salarisbereik).
Concurrentie lijkt in Europa voorlopig meer te doen voor loontransparantie dan regelgeving.
Opvallend in het onderzoek is trouwens wel het verschil tussen kantoorbanen en remote functies. In de EU toont 11,5% van de vacatures voor werken op afstand een salaris, tegen 1,6% bij vacatures die op locatie zijn uit te voeren: bijna 7 keer zoveel dus. Werkgevers die internationaal remote personeel werven, concurreren kennelijk op een arbeidsmarkt waar Amerikaanse transparantie inmiddels meer de norm is. In de VS bestaat dat verschil veel minder (39,6% tegen 37,3%), omdat daar wetgeving voor alle vacatures geldt, ongeacht de werklocatie.
De prijs van de stilte
Concurrentie doet in Europa dus voorlopig meer voor loontransparantie dan regelgeving, concludeert Mokaru-oprichter Jente Vandijck, die nog iets opmerkelijks constateert. Want waar in de VS juist de vacatures voor instapfuncties het meest transparant blijken (41,8%), is in Europa het beeld vrijwel omgekeerd: daar is de transparantie juist het laagst bij mid-level functies (1,1%). Dat raakt precies de kandidaten met de minste onderhandelingsruimte – mensen die zich niet kunnen veroorloven om na 4 sollicitatierondes alsnog af te haken omdat het uiteindelijke aanbod te ver tegenvalt, of geen ruimte voor onderhandeling laat.
Vacatures voor werken op afstand geven nu de beste kans op salarisinformatie.
Zolang de richtlijn in de meeste landen nog geen tanden heeft, blijven Europese kandidaten dus grotendeels in het duister onderhandelen. Vacatures voor werken op afstand geven op dit moment de beste kans op salarisinformatie. Ook wie in Italië, Slowakije, Litouwen of Malta solliciteert, kan al een duidelijk beroep doen op het recht op salarisinformatie voorafgaand aan het gesprek – daar is de richtlijn al wet. En voor de rest geldt: wie vooraf zelf marktconforme salarissen opzoekt, staat uiteindelijk sterker aan de onderhandelingstafel, want de vacaturetekst zelf lijkt het antwoord voorlopig dus nog niet te geven.
Lees ook
- Waarom Lidl in België de salarisstroken van 5 medewerkers op straat gooit
- De eis om loontransparantie? ‘Een absolute gamechanger voor de arbeidsmarkt’