Het artikel gaat hieronder verder.
We zien allemaal hoe snel de wereld, en daarmee ook de werkomgeving, verandert. Nieuwe technologische ontwikkelingen verhogen het tempo waarin we informatie verwachten te ontvangen, en veranderen tegelijkertijd de verwachtingen die we van onszelf hebben op de werkvloer. Met al deze veranderingen komt een vraag naar voren die urgenter voelt dan ooit: nu A.I. de manier waarop we werken hervormt, hoe zorgen we ervoor dat mensen zich nog steeds verbonden voelen?
Tijdens de eerste sessie van een nieuwe serie Expert Talks van Undutchables (Human by Design in the AI Era) verkenden experts hoe organisaties verder kunnen kijken dan puur technologische oplossingen. Recruitmentmanager Emmanuèle van Houdenhoven-Collard (Undutchables) en Kimberly Fuqua (Microsoft/ Luminous Leaders) bespraken daarin hoe je werkomgevingen creëert waarin mensen zich echt gezien, gewaardeerd en betrokken voelen. A.I. transformeert misschien de werkplek, maar het kan de menselijke ervaring daarin niet vervangen, zo was de centrale stelling.
De echte talentuitdaging
We horen vaak dat er een tekort aan talent is, maar zoals Fuqua aangaf, ligt het probleem níet in het ontbreken van talent. Het zit eerder in het feit dat organisaties moeite hebben om de juiste mensen aan te trekken, te integreren en te behouden. Zo geeft 56% van de bedrijven in Nederland en 77% wereldwijd aan moeite te hebben met het vinden van geschikt talent, vertelde ze. Opvallend genoeg bleek uit onze poll dat deelnemers de meeste druk niet ervaren bij het werven, maar bij het upskillen en bijscholen van hun huidige medewerkers.
Dit weerspiegelt een bredere verschuiving. A.I. versnelt veranderingen en bedrijven doen er alles aan om hun mensen bij te laten blijven. Tegelijkertijd zetten veel organisaties A.I. in om recruitment en werkprocessen te optimaliseren. Vrijwel elke afdeling zet nieuwe technologie in voor snellere screening, betere matching, efficiëntere administratie en hogere productiviteit. Op papier klinkt dat als de perfecte oplossing en de voordelen zijn duidelijk. Maar juist daar zie je in de praktijk ook spanning ontstaan.
Wie ontwerpt de ervaring?
Een van de krachtigste vragen uit de sessie was even eenvoudig als confronterend: als A.I. optimaliseert hoe we werken, wie ontwerpt dan nog hoe mensen werk ervaren? A.I. kan processen verbeteren, maar het kan geen vertrouwen of gevoel van verbondenheid creëren. Maar zonder die 2 elementen hebben zelfs de meest efficiënte systemen moeite om talent te behouden. Vanuit eigen recruitment-ervaring weten we dat technische vaardigheden zelden het probleem zijn. Wat mensen vertraagt, is vaak de onzichtbare werk-laag: culturele normen, ongeschreven regels en begrijpen hoe dingen écht werken binnen een organisatie.
Dit is vooral relevant voor internationale professionals. Zoals ook uit de discussie met het publiek bleek, hebben nieuwe medewerkers meer moeite met ‘ongeschreven regels’ en ‘culturele verschillen’ dan met technische onboarding. Dit inzicht is cruciaal voor werkgevers die meertalig talent aannemen. Als je cultuur en processen niet gericht zijn op verbondenheid, zullen zelfs de beste kandidaten niet blijven. Tegelijkertijd geldt dat als je technologie snel verandert of complex is, maar de medewerkerservaring positief is, talent eerder geneigd is om mee te groeien tijdens die veranderingen.
Geen cultuurinitiatief
Een gevoel van verbondenheid is in het A.I.-tijdperk niet alleen essentieel, maar ook minder afhankelijk van tools dan vaak wordt gedacht. Het draait om de menselijke factor. Een belangrijk inzicht uit Kim Fuqua’s verhaal is dat verbondenheid geen nice to have is of een los HR-initiatief. Het ontstaat ook niet vanzelf. Het is het resultaat van bewust ontworpen systemen. Dat betekent: verder kijken dan kernwaarden en focussen op hoe beslissingen worden genomen, hoe mensen worden betrokken en wie er wordt gehoord. In het tijdperk van A.I. is de manier waarop je samenwerkt belangrijker dan ooit.
Als er vooroordelen in je processen zitten, zal A.I. die vergroten.
Waarom? Omdat A.I. versterkt wat er al is. Als er vooroordelen in je processen zitten, zal A.I. die vergroten. Als er blinde vlekken in je cultuur zitten, maakt A.I. die zichtbaarder. Bekende voorbeelden van bevooroordeelde recruitment-algoritmes of ontspoorde chatbots zijn geen uitzonderingen, maar waarschuwingen. Met andere woorden: A.I. repareert je cultuur niet. Het weerspiegelt deze en vergroot het uit.
De businesscase voor verbondenheid
Verbondenheid wordt vaak in menselijke termen besproken, maar heeft ook een duidelijke zakelijke impact. Een opvallende statistiek uit de sessie liet zien dat organisaties met een sterk gevoel van verbondenheid tot 75% minder ziekteverzuim kunnen hebben. Dat is niet alleen een enorm cultureel voordeel, maar tegelijk ook een directe aanjager van productiviteit. Medewerkers die zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen, zijn meer betrokken, veerkrachtiger en blijven langer. In een competitieve arbeidsmarkt is behoud net zo belangrijk als aantrekken.
Een ander belangrijk thema is de kloof tussen hoe snel organisaties A.I. implementeren en hoe voorbereid medewerkers zich voelen om ermee te werken. De cijfers spreken voor zich. Ongeveer 42% van de medewerkers maakt zich zorgen over baanverlies door A.I. en 24% voelt zich niet voorbereid om ermee te werken. Toen we deelnemers vroegen hoe zeker zij zijn van eerlijk en transparant A.I.-gebruik binnen hun organisatie, gaf het merendeel aan slechts enigszins zeker te zijn of het niet goed te weten.
‘Zonder een sterke basis zal zelfs de beste technologie moeite hebben om resultaten te leveren.’
Die onzekerheid is belangrijk. Zonder vertrouwen vertraagt adoptie. Zonder transparantie groeit weerstand. En zonder een sterke basis zal zelfs de beste technologie moeite hebben om resultaten te leveren. Daarom is regelgeving zoals de EU AI Act ook zo belangrijk. Deze regels benadrukken de noodzaak van verantwoorde, transparante en controleerbare A.I., vooral in impactvolle (‘high risk‘) processen zoals recruitment. Maar alleen voldoen aan regelgeving en trainen is niet genoeg. Organisaties moeten ook intern vertrouwen opbouwen.
Wat kunnen werkgevers nu doen?
In plaats van alles tegelijk te willen veranderen, was het advies uit de sessie uiteindelijk verrassend praktisch: begin klein. Oftewel: kijk naar één systeem, één proces of één beslismoment. Stel eenvoudige maar krachtige vragen: wie is hier consistent succesvol, en waarom? Wie krijgt toegang tot kansen, en wie niet? Van daaruit kunnen organisaties bewuster gaan ontwerpen.
Fuqua introduceerde ook het idee van ‘een mensgericht A.I.-playbook.’ Geen theoretisch document, maar een praktische leidraad om systemen te auditen en verbondenheid in dagelijkse processen te integreren. Combineer dit met een goede trainingsstrategie en ondersteuning voor medewerkers in A.I.-gebruik en je bent een heel eind op weg. Maar vergeet ook naar leiderschap niet. Medewerkers kijken naar wat leiders doen, niet alleen naar wat ze zeggen. Het goede voorbeeld geven in verantwoord A.I.-gebruik, ruimte creëren voor feedback en kleine, behapbare leermomenten introduceren kan een groot verschil maken in reductie van angst en de opbouw van vertrouwen, zo bleek.
Een andere kijk op DEI
De al 6 jaar in Nederland wonende Fuqua sloot af met een helder advies over hoe je diversiteit en de menselijke factor beter kunt integreren: stop met het framen als DEI. Zie het liever als performance en productiviteit. Het verschil dat dit maakt, zowel bij management als teams, is vaak groot, omdat het zo onderdeel wordt van de strategie in plaats van een bijzaak. Wanneer mensen zich verbonden voelen, presteren ze beter. Wanneer organisaties ontwerpen voor inclusie, behouden ze talent effectiever. Deze mindset kan het gesprek veranderen en leiden tot meer gezamenlijke successen, zo is haar rotsvaste overtuiging.
‘In het A.I.-tijdperk ontstaat verbondenheid niet vanzelf. Je moet het ontwerpen.’
Kortom: A.I. kan ons sneller, slimmer en efficiënter maken. Maar het kan ons niet empathischer, inclusiever of menselijker maken. Die verantwoordelijkheid ligt nog steeds bij ons. Voor werkgevers die internationaal en meertalig talent aannemen, is dit extra relevant. Technologie helpt de juiste kandidaten te vinden en processen te optimaliseren, maar alleen een goed ontworpen, mensgerichte werkomgeving zorgt ervoor dat zij blijven en samen groeien binnen een veranderende werkwereld. Als er één kernboodschap is om mee te nemen, dan is het deze: in het A.I.-tijdperk ontstaat verbondenheid niet vanzelf. Het wordt ontworpen.
Over dit artikel
Dit artikel is geschreven door digital & content marketeer Aubrey de Wilde (Undutchables). Het betreft de eerste aflevering van een nieuwe serie Expert Talks die dit recruitmentbureau van internationale professionals jaarlijks organiseert. In de volgende sessie, op 18 september, gaat het om Scaling Gender Equity & Women’s Leadership Across the Enterprise. Inschrijven kan hier:
Expert Talks