Het artikel gaat hieronder verder.
Van haar boek Jobmarketing verschijnt eind deze maand maar liefst de 35ste druk. Maar tegelijkertijd schrijft bestsellerauteur en loopbaanprofessional Aaltje Vincent vrolijk door, en verscheen recent officieel haar eerste boek voor ‘de andere kant van de tafel’: een boek over hoe bruut eerlijke werving en selectie werkt, en waarom dit volgens haar zoveel beter is ‘voor jou én je nieuwe collega’s’. ‘Ik wil dat dit boek de wereld verandert’, zei ze er vorige week ambitieus over, tijdens de officiële presentatie op het NS-hoofdkantoor in Utrecht. Maar, voegde ze ook meteen waarschuwend toe: ‘Ik smeer recruiters ook geen stroop om de mond.’
Op dinsdag 14 april vindt er van 13:30 tot 14:30 ook nog een online lancering van het boek plaats, in een interview met Thomas van Zijl (BNR Nieuwsradio). Maar hier alvast 10 inspirerende praktijkvoorbeelden die erin te vinden zijn, en wat je daarvan kunt leren als je jouw kandidaat in elk geval serieus wilt nemen.
#1. Rijk Zwaan: Ontmoetbijt
Aaltje Vincent toont zich al lang pleitbezorger van het ‘laagdrempelig mogen kennismaken’ met organisaties. Een goed voorbeeld daarvan vindt ze het ‘Ontmoetbijt‘, dat sinds 2021 elke maand plaatsvindt op het hoofdkantoor van groente- en fruitveredelingsbedrijf Rijk Zwaan in De Lier in Zuid-Holland, en waar potentiële sollicitanten in alle vroegte werknemers van het bedrijf kunnen ontmoeten.
Het past ook prima bij het primaire doel van de organisatie, ziet ze: ‘medewerkers een prettige en duurzame baan bieden met goede arbeidsvoorwaarden.’ Het gaat bij het Ontmoetbijt duidelijk níet om een sollicitatie, vertelt HR-directeur Emilie ten Bokkel Huinink in het boek. ‘Het is gewoon even aan elkaar snuffelen, zeg maar.’ Elke maand komen er zo’n 12 mensen mee ontbijten, van wie er uiteindelijk 18 per jaar worden aangenomen. ‘In de tijd van een halve werkweek realiseren we dus zo;n 18 hires, dat is heel waardevol’, aldus Ten Bokkel Huinink.
#2. Bol: blemishing-effect
Leuk voorbeeld van betere vacatureteksten: zet er ook de nadelen van het werk in. Dat heet het blemishing-effect, stelt Vincent. ‘Door open te zijn over een klein nadeel, neemt het vertrouwen in de rest van de boodschap toe.’ Een voorbeeld: geen mogelijkheid tot thuiswerken. Zoals Bol. bijvoorbeeld doet bij zijn vacatures:
‘Als je bruut eerlijk bent, trek je de allerbeste collega’s aan. Jij helpt op die manier met een optimale zelfselectie.’
#3. Rabobank: salarisberekenaar
Met de aanstaande invoering van de Wet op de Loontransparantie wordt het steeds belangrijker open te zijn over salarissen. Op de werkenbij-site van de Rabobank ontdekte Vincent daarvoor een mooie tool: een salarischecker bij de vacature, waarmee je als kandidaat snel kunt berekenen wat een bepaald salaris per maand of per jaar betekent, en hoeveel je bijvoorbeeld met minder uren werk per week kunt verdienen.
Vincents advies over salarissen in vacatures? Altijd doen. ‘Als je het niet doet, wek je de indruk: je zult wel wat te verbergen hebben. Daarnaast helpt het bij de zelfselectie: ga ik hier solliciteren of niet? Ook hiermee trek je de beste sollicitanten aan.’
#4. ASBR: overal open inloop
Van recruitmentbureaus moet ze niet veel hebben, vertelt Aaltje Vincent in haar boek. Of liever gezegd: sollicitanten en kandidaten hebben er over het algemeen beste ervaringen mee. Maar voor een enkeling maakt ze toch een uitzondering. Zoals voor het Groningse ASBR van ondernemer Edwin Klomp, ‘het innovatiefste recruitmentbureau dat ik ken’. Het bureau organiseert ‘openinloop(mid)dagen’ van technische bedrijven tot adviesbureaus, en van jachtbouwers tot gevangenissen (!). Het helpt bijvoorbeeld mensen veel beter antwoord te kunnen geven op de vraag: waarom wil je hier eigenlijk werken?
#5. Belastingdienst: meet de experience
Je candidate experience meten, zodat je het gefundeerd kunt optimaliseren: Vincent trof er in de praktijk maar weinig geslaagde voorbeelden van aan. De Belastingdienst, die 50.000 sollicitatiess per jaar ontvangt, doet het wél. Zij enquêteren zowel de 1.000 mensen die zich elk jaar terugtrekken uit de procedure als de 45.000 die zijn afgewezen na een brief/cv en gesprek, en de ongeveer 4.000 die als nieuwe collega in dienst komen. Zij krijgen allen 24 vragen voorgelegd over de totale sollicitatie-ervaring, van helderheid van het sollicitatieformulier tot en met het contact met de recruiter.
‘De combi van kwali- en kwantitatief onderzoek naar de candidate experience is een schoolvoorbeeld!’
Ook houdt de Belastingdienst daadwerkelijk 1-op-1-gesprekken met kandidaten uit alle 3 de groepen, zo blijkt. Dat levert volgens de recruiters van de organisatie ‘superwaardevolle informatie’ op, en ook Vincent zelf is ‘dolenthousiast’ hierover. ‘Het is fantastisch dat de Belastingdienst dit doet en met deze input hun candidate experience verbetert. De combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar hun candidate experience vind ik dan ook een schoolvoorbeeld!’
#6. S&L Zorg: viraal op TikTok
Wat maakt de gehandicaptenzorg zo leuk om in te werken? S&L Zorg laat het zien op TikTok. En dat werkt, vertelt recruiter Roos van Merode in het boek. ‘In het tweede kwartaal van 2024 hadden we gemiddeld 100.000 views per maand, een jaar eerder 8.000. Zoveel mensen bereik je met geen enkel ander middel.’ Bij de vakantiebanen voor de zomer van 2024 merkte ze ook het TikTok-effect. ‘Alle vacatures zijn ingevuld met minimale extra inspanning.’
@slzorg_ De bewoners van de Beemdkroon in Bergen op Zoom zijn op zoek naar een nieuwe medewerker. Is dit iets voor jou, kijk dan snel op werkenbijslzorg.nl 🤗 #gehandicaptenzorg #bergenopzoom #werkenindezorg ♬ Che La Luna – Louis Prima
#7. Upfront: ‘extreem eerlijk’
Met hun hippe eiwitrepen en andere sportvoeding in de supermarktschappen is Upfront in no-time uitgegroeid tot een miljoenenbedrijf. En ondanks arbeidsvoorwaarden als ‘elke dag verplicht op kantoor’ staan sollicitanten in de rij. ‘Upfront is expliciet: je committeert je op voorhand aan hun manier van werken, zo werk je samen en niet anders’, schrijft Vincent. Hun ‘extreem eerlijke’ werkenbij-site onderstreept het. ‘Op deze manier kwam ik het niet eerder tegen. Als het bij jouw organisatie past: doen! Je helpt de ander op deze manier heel helder bij zijn zelfselectie.’
#8. Waterschap Rijn en IJssel: gelukspoppetje
Solliciteren is een van de spannendste dingen die er is voor een kandidaat. Steeds meer organisaties houden daar gelukkig rekening mee, constateert Aaltje Vincent. Zoals het Waterschap Rijn en IJssel, dat elke kandidaat voor een sollicitatiegesprek bij binnenkomst een gelukspoppetje geeft om hen succes te wensen.
#9. Gemeente Breda: Lef en liefde-assessment
Als het gaat om assessments, staan er veel voorbeelden in het boek. Een van de meer opvallende is die van de gemeente Breda, die in een vacaturetekst eens vroeg om ‘Lef en Liefde. Wij vinden jouw competenties en persoonlijkheid belangrijker dan de opleiding en ervaring die je meebrengt. De eerste stap in deze procedure is dan ook het maken van game-based assessments waarmee we jouw talent kunnen vaststellen.’ Uiteindelijk 255 kandidaten deden dat ook, van wie uiteindelijk 11 nieuwe collega’s werden aangenomen. Een experiment dat zelfs de landelijke pers haalde.
#10. NS: gestructureerde aanpak
Gestructureerd interviewen heeft de hoogst voorspellende waarde voor werkprestaties, benadrukt Aaltje Vincent in haar boek nog maar eens. ‘Het reduceert biases, en maakt het vergelijken van kandidaten makkelijker en transparanter.’ Bij de NS brengen ze het sinds 2023 in de praktijk. Met onder meer een meerdaagse training voor alle corporate recruiters in een gestructureerde vacature-intake en objectief sollicitatiegesprekken voeren, en een roadshow om alle hiring managers uit te leggen wat erbij komt kijken. ‘We merken dat kandidaten de nieuwe manier van werken heel prettig vinden’, vertelt hoofd recruitment Claudia Zwitser in het boek.
Liefst: referral, liever niet: post & pray
Het zijn slechts 10 van de vele voorbeelden uit het boek, waarin we bijvoorbeeld ook leren dat kandidaten referral en daarna sourcing als favoriete wegen zien om te solliciteren, en post & pray juist als mínst geliefde. Dat veel mensen nog liever naar de tandarts dan naar een sollicitatiegesprek gaan. Dat een afwijzing kan voelen als een dolksteek in je hart. En dat je daar dus maar beter zo goed en zo menselijk mogelijk mee kunt omgaan. ‘Solliciteren is hoop op een beter leven’, aldus Vincents adagium. ‘Jij maakt als werkgever het verschil, door bruut eerlijk te zijn. Door niet te selecteren op klik of onderbuik. En door feedback te geven…’
Meer weten?
Lees het hele boek Bruut Eerlijk Werven.
Lees ook