Zorgt de krapte voor de grote doorbraak van de vierdaagse werkweek?

Over de vierdaagse werkweek wordt al lang gesproken, maar tot nog toe zonder veel resultaat. Gaat de krapte op de arbeidsmarkt daar verandering in brengen? Hoe paradoxaal misschien ook, het lijkt er mogelijk wel op.

Peter Boerman Op 25 januari 2022 Gem. leestijd 3 min484x gelezen
Deel dit artikel:
Zorgt de krapte voor de grote doorbraak van de vierdaagse werkweek?

Het heeft iets tegenstrijdigs: in tijden van grote krapte voorspellen dat we met z’n allen kórter gaan werken. Maar terwijl er aan de ene kant een grote druk is om parttimers méér uren te laten werken, vindt in werkelijkheid een tegenovergestelde beweging plaats: steeds meer mensen willen juist liever mínder uren werken. En als het even kan ook nog voor hetzelfde salaris als bij een volledige werkweek.

Het idee is niet zo wild als het misschien lijkt.

Het idee is niet zo wild als het misschien lijkt. In Nederland draaide bijvoorbeeld marketingbedrijf Loyals ruim een jaar geleden een proef. Ook mochten 3.000 fulltime werknemers van Achmea sinds eind 2019 in totaal 34 uur per week werken met behoud van salaris. En de Nederlandse start-up Luscii maakte vorig jaar bekend eveneens op een vierdaagse werkweek over te stappen, met het salaris van een volledige werkweek. Techbedrijf Picqer kwam daar deze week bij, met de aankondiging 4 uur werk per week te schrappen, met behoud van salaris. Om maar een paar voorbeelden te noemen.

Over de grens

In het buitenland wordt er ook volop mee geëxperimenteerd. Zo kondigde het Japans elektronicabedrijf Panasonic, producent van onder meer tv’s en camera’s, deze maand aan werknemers de mogelijkheid bieden om vier dagen per week te werken, om zo de balans tussen werk en privé te verbeteren. Het was het zoveelste grote bedrijf in een reeks. Zo kwam Amazon al in 2018 met een vierdaagse werkweek voor bepaalde werknemers. En Unilever begon in december 2020 in Nieuw-Zeeland met een test voor een verkorte werkweek voor personeel.

Met een verkorte werkweek kun je talent proberen aan te trekken op een krappe arbeidsmarkt.

Meestal wordt als reden genoemd: met een kortere werkweek kun je talent aantrekken op een krappe arbeidsmarkt. Het is een onderscheidende arbeidsvoorwaarde die niet alleen in de smaak valt bij jonge ouders en millennials, zo blijkt, maar ook bij ouderen die op zoek zijn naar een betere werk/privébalans. Zo testte de beursgenoteerde Amerikaanse fastfoodketen Shake Shack de vierdaagse werkweek in 2018, en merkte daarbij meteen een grote toename in sollicitanten, met name vrouwen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat 63% van de bedrijven zegt dat een vierdaagse werkweek het makkelijker maakt kandidaten aan te trekken.

Productiviteit lijdt er niet onder

Een andere veelgenoemde reden: de productiviteit lijkt er nauwelijks onder te lijden. Microsoft rapporteerde zelfs een groei van 40% in productiviteit toen het in 2019 in Japan een experiment ermee deed, waarbij tegelijk ook alle meetings op maximaal 30 minuten waren gezet. In IJsland werden van 2015 tot 2019 grote proeven gedaan met ruim 2.500 werknemers. En ook hier viel op dat over het algemeen de productiviteit erop vooruitging.

Blik op Reykjavik, IJsland

Niet overal trouwens. In de gezondheidszorg leidde minder werken ertoe dat er juist méér mensen nodig waren, aldus een officieel overheidsrapport. Maar toch wil de regering ermee door. ‘Ik denk dat de volgende stap is om de arbeidsduur terug te brengen tot 30 uur per week’, zei Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, lid van het IJslandse parlement voor de Links-Groene Beweging. De kosten die de kortere werkweek voor de zorg met zich meebrengt zijn ongeveer 0,47% van het totale budget van de IJslandse regering – een prijs die het land bereid is te betalen.

Behoud van salaris

In het Verenigd Koninkrijk beginnen binnenkort ook 30 gevestigde bedrijven met een proef van een vierdaagse werkweek – met behoud van 100% van het salaris. Het proefproject is een samenwerking tussen de 4 Day Week-campagne, een non-profitgemeenschap opgericht door Andrew Barnes en Charlotte Lockhart (denktank Autonomy), en onderzoekers van Boston College, Cambridge University en Oxford University. De proef gebeurt op basis van het zogeheten 100:80:100-model. Oftewel: medewerkers krijgen 100% van hun salaris als ze in 80% van de tijd 100% productiviteit leveren.

Ook Spanje kondigde vorig jaar een eigen vierdaagse werkweekproef aan.

Ook Spanje kondigde een jaar geleden een eigen proef aan met een vierdaagse werkweek. Volgens de plannen zullen naar schatting 200 tot 400 bedrijven deelnemen aan het project. Elk bedrijf zal de werkweek van hun werknemers terugbrengen tot 32 uur en de salarissen gelijk houden. De regering zal degenen compenseren die hogere kosten moeten maken als gevolg van de verandering – zoals benadrukt in het voorbeeld van IJsland met zijn gezondheidszorgsector.

Bedrijven enthousiast

Bedrijven die ermee experimenteren reageren doorgaans enthousiast. Zo kwam Silicon Valley-unicorn Bolt er tijdens een proef vorig jaar achter dat de vrije dag die het al zijn personeel op vrijdag gaf ertoe leidde dat 84% ​​van de werknemers productiever zei te zijn geworden, 86% zei efficiënter met zijn tijd om te gaan en 84% zou een verbetering in hun werk/privébalans zien. Het besloot daarop de vierdaagse werkweek permanent te maken.

‘Er is voor ons gewoon geen downside‘, ontdekte trustbedrijf Perpetual Guardian.

Het in Nieuw-Zeeland gevestigde trustmanagementbedrijf Perpetual Guardian merkte ondertussen een groei van 20% in de productiviteit van hun werknemers in hun proef van 2018 die krantenkoppen over de hele wereld haalde. ‘Er is voor ons gewoon geen downside‘, aldus Andrew Barnes, eigenaar en CEO van het bedrijf, die later zijn eigen boek over het onderwerp publiceerde.

In Nederland al veel parttime

Hoe het in Nederland zal uitpakken is natuurlijk nog even afwachten. Deeltijdwerk is hier immers al heel gewoon. Volgens het CBS kent ons land momenteel ongeveer evenveel deeltijders als voltijders. Waarbij in het eerste kwartaal van 2021 het aantal deeltijders voor het eerst in de geschiedenis het aantal voltijders overtrof. En in het derde kwartaal van dat jaar bleek dat meer mensen liever mínder uren willen gaan werken dan hun werkweek zouden willen uitbreiden.

Maar deeltijdwerken is natuurlijk nog iets anders dan: iedereen een vierdaagse werkweek, met behoud van 100% salaris. Voor dat soort experimenten moeten we toch eerder kijken naar bedrijven als softwareleverancier Infolearn, dat sinds september vorig jaar zijn 40 medewerkers in Nederland en België een vierdaagse werkweek met behoud van fulltime salaris aanbiedt. Voor de betere werk/privébalans, maar ongetwijfeld ook om daar op de arbeidsmarkt aantrekkelijker mee te kunnen zijn. Net als Kwantum en Leen Bakker proberen, met hun mogelijk vierdaagse werkweek voor bezorgers.

Het team van Infolearn in 2021

Zou de krapte dus eindelijk voor de doorbraak van de vierdaagse werkweek kunnen zorgen? Het lijkt er verdacht veel op. Uit eerder onderzoek van ADP blijkt dat de helft van Europese werknemers het liefst 4 in plaats van 5 dagen per week zouden werken. Met de huidige Great Resignation, en de groeiende onvrede onder veel fulltime medewerkers, wordt voor 2022 de grote revolutie voorspeld. ‘Leiders die de vierdaagse werkweek serieus nemen, zullen sterren weten aan te trekken’, zegt bijvoorbeeld organisatiepsycholoog Adam Grant in het LinkedIn-overzicht van 29 trends voor 2022. Daar kun je dus maar beter op voorbereid zijn.

Meer trends?

Welke arbeidsmarkttrends en kengetallen zijn in 2022 voor jou van belang? Wat zijn de laatste nieuwtjes? En waarmee behaal je meteen een aantal quick wins? Wil je alles weten? Schrijf je dan nu in voor het bomvolle seminar Arbeidsmarkttrends 2022-2026 van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie op 23 maart 2022:

Arbeidsmarkttrends
Tags:
Deel dit artikel:
Peter Boerman

Peter Boerman

Hoofdredacteur bij Werf&
Hij heeft eigenlijk nog nooit een vacature uitgezet. En meer sollicitatiegesprekken gevoerd als kandidaat dan als recruiter of werkgever. Toch schrijft Peter Boerman alweer een jaar of 10 over weinig anders dan over de wondere wereld van werving en selectie, in al zijn facetten
Bekijk volledig profiel

Premium partners Bekijk alle partners

Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie
BRANDMANNEN           Recruitment Marketing
Bullhorn
Compagnon
DPG Recruitment
Floyd & Hamilton
Indeed
Intelligence Group
Mysolution
Otys Recruiting Technology
Pro Contact
Ravecruitment
Recruitment Accelerator
Recruitment Tech
ToTalent.eu
WBNRS