Het artikel gaat hieronder verder.
‘De manier waarop we informatie verwerken, analyseren en structureren is nu vastgelegd in technologie. A.I. is daarmee een soort raamwerk voor denkwerk geworden: razendsnel, van hoge kwaliteit en tegen nagenoeg nul kosten.’ Die ontwikkeling, stelt Jarno Duursma, heeft directe gevolgen voor hoe organisaties naar junioren kijken. En nee, A.I. vervangt niet massaal de startersfuncties, maar het denkwerk dat traditioneel aan starters werd toevertrouwd, krijgt volgens hem wel ineens een andere economische logica. ‘Als de kosten van denkwerk zo radicaal dalen, dan beïnvloedt dat automatisch wie je aanneemt en waarvoor.’
Duursma herkent de cijfers uit het recente Stanford-onderzoek, waarin een daling in juniorfuncties wordt genoemd binnen 1,5 jaar na A.I.-adoptie. ‘Dat onderzoek ken ik goed. Maar eerlijk gezegd hoor ik ditzelfde geluid al langer in de praktijk. Niet alleen in één sector, maar breed in kennisintensieve beroepen.’ Zelfs in sectoren waar de krapte traditioneel groot is, zoals accountancy, ziet hij nu die spanning ontstaan. ‘Juist daar is de druk van A.I. al enorm, omdat het werk zo kennis- en documentgedreven is. Dat maakt het tegelijkertijd schaars en gevoelig voor disruptie.’
‘De lange termijn raakt snel uit beeld.’
Het valt Duursma op dat er simpelweg minder aan junioren wordt gedacht. Dat is volgens hem een gevolg van kortetermijndenken. ‘Mensen handelen vaak vanuit het idee van directe opbrengst. Als je vandaag iets sneller en goedkoper kunt doen met technologie, dan is de verleiding natuurlijk groot om daarvoor te kiezen. De lange termijn raakt dan snel uit beeld.’
Leervraagstuk onder druk
Die focus op de korte termijn maakt Duursma bezorgd. Niet zozeer over het verdwijnen van werk an sich, maar wel over het verdwijnen van het leerpad naar dat werk. ‘Senioren blijven nodig. Maar hoe word je senior als het pad ernaartoe wegvalt? Op een gegeven moment gaan die mensen met pensioen. Dan moet je nieuwe aanwas hebben.’ Hoe leiden we junioren nog op als technologie instapwerk overneemt? ‘Of is A.I. tegen die tijd zóver ontwikkeld dat we structureel minder mensen nodig hebben? Dan beland je in een morele discussie. Ga je met dezelfde groep mensen meer waarde creëren, of ga je vooral snijden en kosten besparen?’
‘Ga je met dezelfde groep mensen meer waarde creëren, of ga je vooral snijden en kosten besparen?’
Die afweging, merkt hij, wordt op dit moment zelden expliciet gemaakt. ‘Mijn appèl aan organisaties is dan ook: kijk verder dan de korte termijn. Kijk naar nieuwe verdienmodellen. Naar wat je kunt doen met werk dat vroeger tijdrovend was en nu in een fractie van de tijd kan.’
Daarbij komt dat dit leervraagstuk ook aan de kant van jonge professionals onder druk staat, merkt hij. ‘Jongeren besteden steeds vaker hun denkwerk uit aan A.I. Samenvatten, structureren, analyseren en formuleren. Precies die cognitieve vaardigheden werden eerder aangescherpt in instapwerk, maar nu neemt technologie dat steeds meer over. Hoe leiden we junioren nog op als dat werk verdwijnt? Hoe oefenen zij in kritisch denken, communicatie en probleemoplossend vermogen? Zonder bewuste keuzes dreigt A.I. zo een dubbele beweging te versterken: minder instapkansen én minder ruimte die vaardigheden te ontwikkelen.’
Oefenen in gesimuleerde omgevingen
Een van de manieren waarop dat leerpad toch vorm kan krijgen, ziet Duursma in simulatie. ‘Als je veel werk toch achter een laptop doet, kun je ook veel oefenen in een gesimuleerde omgeving’, zegt hij. ‘Denk aan simulatie-audits, gesimuleerde salesgesprekken, boekonderzoek. Learning-and-development-software die jonge mensen helpt doorgroeien richting medior of senior niveau.’ Hij benadrukt wel dat niet alles zich laat simuleren. Sommige onderdelen van werk blijven onlosmakelijk verbonden met de fysieke wereld. ‘Maar juist omdat zo veel kenniswerk digitaal is geworden, liggen daar kansen om leren anders in te richten.’
‘Gunnen we de jonge generatie dat ze goed wordt opgeleid?’
Maar willen organisaties die kans ook benutten? ‘Gunnen we de jonge generatie dat ze goed wordt opgeleid? Of kijken we er puur economisch naar en zeggen we: we hebben ze nu niet nodig, dus we nemen ze niet aan?’ Voor Duursma is A.I. geen op zichzelf staande kracht die beslissingen afdwingt. Het is vooral een versterker van bestaande keuzes, zegt hij. ‘De technologische druk gaat enorm toenemen. De mogelijkheden van A.I. groeien snel. Dat zet druk op kennisintensieve beroepen. Maar hoe je daarmee omgaat, is uiteindelijk een menselijke keuze.’
Bredere context
Die keuze plaatst hij meteen in een bredere maatschappelijke context. ‘We hebben wat betreft de woningmarkt of het klimaat ook blijkbaar weinig moeite mee gehad om een hele generatie in de kou te laten staan. Dan verwacht ik eerlijk gezegd ook niet automatisch meer solidariteit op de arbeidsmarkt.’ Dat zegt Duursma vooral met een nuchtere ondertoon. ‘Ik generaliseer natuurlijk. Er zijn uitzonderingen. Maar structureel zie ik helaas weinig langetermijndenken als het gaat om jonge mensen.’
Afgelopen december onderstreepte onderzoek van het RIVM jongeren het niet bepaald makkelijk hebben. De mentale gezondheid stevent gemiddeld gezien achteruit. ‘Het gaat echt om een zorgelijke verslechtering, die al inzette voor corona’, zegt Marith Volp, directeur Volksgezondheid en Zorg bij het RIVM. ‘De mentale gezondheid staat onder druk.’
‘De mentale gezondheid van veel jongeren staat onder druk.’
Dat in die analyse expliciet wordt gewezen op bestaanszekerheid, maakt duidelijk dat onzekerheid over werk, toekomst en perspectief onderdeel is van een groter maatschappelijk probleem. Daarmee raakt de discussie ook volgens Duursma aan meer dan alleen HR-beleid of arbeidsmarktcijfers. ‘We moeten ons afvragen wat voor samenleving we willen zijn. Gaan we technologie gebruiken om met dezelfde mensen meer te doen, of gebruiken we haar vooral om mensen overbodig te verklaren?’
@kg.codes So the AWS CEO just said that replacing junior employees with AI “is one of the dumbest things he ever heard”. Here’s what he said in context: “They’re like, “We think that with AI, we can replace all of our junior people in our company.” I was like, “That’s the, like, one of the dumbest things I’ve ever heard.” Like, they’re probably the least expensive employees you have. They’re the most leaned into your AI tools, and like, how’s that gonna work when you go like 10 years in the future and you have no one that is built up or learned anything?” I personally wouldn’t say it’s the dumbest thing I ever heard, but I agree with the sentiment. I believe in the long term there may be an issue where a lot of jobs do get replaced, but I do think right now it’s in the AI company’s benefit to oversell what AI can do, especially in the next one or two years. I also think that the job that we have, especially as software engineers, is a lot more complicated than the people speaking on it know about; at least for what AI can do right now. I agree with him with the sentiment that if we have a workforce that isn’t working or being trained in the next 10 years, then what innovation and what new things are we gonna have for people that are not actually doing the work and becoming problem solvers? So I think taking all that into account, I somewhat agree with him. 💬 Comment: …but what do y’all think? If you found this interesting or helpful, please consider liking, sharing, or saving to support it. ssoftwaredevelopmentssoftawareengineeringai aaicodingchatgpt #programminglife#coder
En gelukkig is dat een keuze die we nog steeds zelf kunnen maken, benadrukt hij. Duursma houdt dan ook zeker geen pleidooi tégen A.I., maar vooral tegen het gedachteloze gebruik ervan. ‘Blijf ook naar de lange termijn kijken en naar hoe je mensen meeneemt. Denk aan organisatie, niet optimalisatie. Denk aan je eigen kinderen, je neefje, je nichtje, je buurjongen. Jongeren verdienen ook een kans, zoals jij ook ooit een kans hebt gehad.’
Meer lezen?
- Jarno Duursma: ‘Bij gebruik van A.I. komt altijd ook morele verantwoordelijkheid’
- Hoe je A.I. leert inzetten als een copiloot van de recruiter
Meer weten?
Op 27 januari 2026 leer je in Rotterdam van experts Laura Bas, dataspecialist Sabine Veldkamp en de NS, alles over hoe je Gen Z bereikt via authentieke verhalen en short video’s.
