‘Retespannend’. En tegelijk: iets wat veel werkgevers nogal eens lijken te vergeten. Of, in elk geval: lijken te onderschatten. Vraag Nicol Tadema naar hoe kandidaten het recruitmentproces beleven, en ze is er duidelijk over. Als werkgevers zouden beseffen hóe spannend kandidaten dat vinden, zouden ze hun proces waarschijnlijk heel anders inrichten, vertelde ze recent tijdens de Webinardag ‘Zomer van Slim Werven’ van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie. ‘Dan lees ik een vacaturetekst en dan kom ik allemaal angstaanjagende woorden tegen. Dat moet je toch niet willen?’
‘Bij je huidige baan ken je de spelregels. Een nieuwe organisatie is altijd een sprong in het diepe.’
Het ongemak begint vaak al weken vóór de eigenlijke sollicitatie, zegt ze. De afweging om een vast contract op te zeggen, de onzekerheid van een nieuwe cultuur en het risico dat een nieuwe leidinggevende tegenvalt, wegen zwaar. ‘Bij je huidige baan ken je de spelregels. Een nieuwe organisatie is altijd een sprong in het diepe.’ De spannendste fase? Het moment ná het achterlaten van het cv tot het verlossende telefoontje voor een uitnodiging. Op dat moment verliest de kandidaat namelijk de controle en wordt zijn universele basisbehoefte om ‘competent en goed genoeg bevonden te worden’ direct op de proef gesteld, aldus Tadema.
De vacaturetekst als filmtrailer
Juist omdat de stap zo groot is, moet de vacaturetekst perfect inspelen op de behoeften van de doelgroep, zegt ze. Helaas worden teksten in Nederland volgens haar ook ‘schandalig onderschat’ en steeds vaker klakkeloos door A.I. gegenereerd. Maar, let wel, benadrukt Tadema: een vacaturetekst is géén gortdroog functieprofiel, maar altijd een wervende advertentie, met daarin centraal de Job Value Proposition (JVP). Oftewel: waarom zou een latent zoekende kandidaat zijn huidige baan opzeggen voor jouw organisatie? Dat vraagt niet alleen een ‘wij vragen’ of ‘wij eisen’, maar ook: verkoopargumenten.
Een functieprofiel is informatief, een vacaturetekst is de trailer van de film. Laat de hoogtepunten zien.

Amygdala in de slaapstand
Neuromarketing biedt de perfecte handvatten om drempels voor kandidaten te verlagen, denkt Tadema. Maar liefst 98% van onze beslissingen wordt onbewust genomen door ons emotionele brein (Systeem 1), legt ze uit, waarna de ratio (Systeem 2) die keuze achteraf probeert goed te praten. In vacatureteksten en communicatie bepalen specifieke woorden of de lezer naar je toe beweegt of juist afhaakt.
‘Angstaanjagende, harde eisen activeren ons interne alarmsysteem.’
Angstaanjagende, harde eisen activeren de amygdala: het interne alarmsysteem in ons brein dat continu scant op gevaar en het stressniveau ophoogt. Door te kiezen voor rustgevende en ondersteunende alternatieven schakel je dit alarm uit. Het vermelden van ‘begeleiding door een buddy’ heeft bijvoorbeeld een bewezen kalmerend en aantrekkend effect op starters en trainees. Pas als het brein zich veilig voelt, ontstaat er ruimte voor een positieve connectie.
Blikken leiden
Ze deelt in het gesprek daarnaast enkele visuele en functionele technieken voor werkenbij-sites die direct positieve impact maken op de conversie. Zoals:
- Gaze cueing (Blikken leiden): Mensen kijken automatisch naar de richting waar een persoon op een afbeelding naar kijkt. Staat er een foto van een medewerker die wegkijkt van de tekst of de conversieknop? Dan verlies je de aandacht. Richt de blik van de medewerker op de sollicitatiebutton en de bezoeker kijkt direct mee.
- De ‘Plus Eén‘-techniek: Een website met uitsluitend één harde sollicitatieknop dwingt de bezoeker in een hoek, wat indruist tegen onze basisbehoefte aan autonomie. Door een subtiele tweede optie toe te voegen, zoals ‘Neem contact op voor meer info’, stijgt de conversie op de hoofdknop met maar liefst 28%. De kandidaat ervaart hierdoor de psychologische vrijheid om zelf te kiezen, wat de drempel om actie te ondernemen verlaagt.
Gelukspoppetjes
Aandacht voor de menselijke beleving moet in elke fase van de reis van de sollicitant voelbaar zijn, benadrukt ze. Het minimaliseren van de stress rondom de fysieke afspraak kan al met simpele ingrepen. Denk aan een gereserveerde parkeerplaats voor sollicitanten vlak bij de hoofdingang in plaats van achteraf, of een video-routebeschrijving (zoals Schiphol Group en Axxicom doen) die de kandidaat vooraf digitaal bij de hand neemt naar de juiste balie.
‘Aandacht voor de menselijke beleving moet in elke fase van de reis van de sollicitant voelbaar zijn.’
Zulke kleine details kunnen een groot verschil maken. Tadema geeft ook nog het voorbeeld van een receptie die sollicitanten bij binnenkomst een handgemaakt gelukspoppetje overhandigt om het ongemakkelijke wachten te verzachten. Of de Amerikaanse recruiter Greg Marsh, die vooraf vraagt naar de favoriete snack van een kandidaat en vervolgens een Bounty of Snickers op de vergadertafel heeft klaarliggen. ‘Dat kost 30 cent, maar het geeft de kandidaat het directe gevoel dat er écht naar hem geluisterd is.’
Conscious contracting
Tadema pleit voor ‘conscious contracting‘, geïnspireerd door merken zoals Tony’s Chocolonely die met heldere onepagers als arbeidscontract werken. Ook snelheid is een factor: een Rotterdams bedrijf zorgt dat de baanaanbieding binnen 15 minuten na het gesprek al in de mailbox van de naar huis rijdende kandidaat zit, wat het afhaakpercentage drastisch verlaagt. Die lijn trekken aantrekkelijke werkgevers door in de hele employee journey. Zo laat Great Place to Work voor een contract voor onbepaalde tijd de leidinggevende tijdens de lunch symbolisch ‘door de knieën’ gaan, en belonen ze een 5-jarig jubileum met 2 maanden betaald verlof.
Het contractmoment is de huwelijksdag. Stuur geen gortdroog document van twaalf pagina’s, maar maak er een feestje van!
Ook softwarebedrijf AFAS blinkt volgens haar uit door de mens centraal te stellen in alles wat ze doen, en bijvoorbeeld van de allereerste werkdag een absolute feestdag te maken, compleet met oog voor detail – én een eigen karaoke-ruimte. Tot slot benadrukt Tadema dat de employee journey ook pas stopt bij een respectvolle offboarding. ‘Als iemand met een goed gevoel vertrekt, behoud je een ambassadeur voor het leven. Zonder mensen kan geen enkel bedrijf draaien, hoe geweldig A.I. ook is. HR en recruitment horen daarom thuis aan de directietafel. Punt.’
Meer weten?
Naast auteur van diverse boeken is Nicol Tadema ook hoofddocent van de intensieve Masterclass Neuromarketing in de Candidate Journey van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie en expert in de psychologie van de unieke kandidatenreis. Schrijf je nu in voor een opleiding of training van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie en kies deze zomer jouw eigen extra voordeel! Boek je een training tussen nu en eind augustus, dan profiteer je direct van de exclusieve zomeractie. Meld je aan tijdens de speciale Zomeractie 2026 en kies jouw voordeel op de inschrijfpagina!
Zomeractie





























