Dario Amodei, CEO van A.I.-bedrijf Anthropic, zei recent nog dat binnen 5 jaar de helft van alle white-collar entry jobs kan verdwijnen. ‘Mijn waarschuwing, letterlijk: u zou zich zorgen moeten maken over de richting waarin de A.I.-technologie zich ontwikkelt. Opmerkelijk dat wij als technologieleverancier dat nu zelf zeggen? Ja. Het voelt tegenstrijdig’, gaf hij toe. Maar helemaal uit de lucht gegrepen lijkt zijn waarschuwing ook weer niet helemaal te zijn. Tenminste: wordt de Nederlandse beroepsbevolking gevraagd in hoeverre ze denken dat A.I. hun werk gaat overnemen, dan lijkt ook een steeds groter deel daarvan overtuigd.
Uit de meest recente cijfers van Intelligence Group blijkt bijvoorbeeld dat maar liefst 28,7% van alle medewerkers in callcenters of bij de klantenservice denkt dat binnen 5 jaar A.I. hun werk (grotendeels) overbodig heeft gemaakt, gevolgd door financieel/accountancy (met 25,6%), designers en grafisch ontwerpers (24,9%), communicatie- en PR-professionals en journalisten (24,6%), administratief en secretarieel medewerkers (24,2%) en inkopers (22,1%). ICT/automatisering (19,4%), marketeers (19,2%) en juristen (19,1) zitten (nog) onder de 20%, maar ook bij deze (tot voor kort goedbetaalde) white collar jobs blijkt de vrees dus relatief groot.
Geen beroep is veilig
Gaat het om het aandeel van het werk dat A.I. nu al zou kunnen overnemen, dan scoort de beroepsgroep Communicatie/PR en Journalistiek opvallend genoeg het hoogst, met een ingeschatte 44,1%, op de voet gevolgd door – opnieuw – klantenservice- en callcentermedewerkers, met 44,0%. Zelfs in meer ‘veilig’ gewaande beroepsgroepen als de bouw (34,2%), cultuur/kunst (33,5%), schoonmaak (32,4%), horeca (29,8%) en kappers en schoonheidsspecialisten (26,8%) zien veel werknemers al dat een behoorlijk deel van hun werk ook best door A.I. zou kunnen worden gedaan.
‘Zelfs in meer ‘veilig’ gewaande beroepsgroepen zien veel werknemers al dat A.I. een flink deel van hun werk kan overnemen.’
En ja, het gaat ook héél snel, legde Intelligence Group-directeur Geert-Jan Waasdorp afgelopen dinsdag nog uit tijdens AI & Talent, het evenement waar de toekomst van HR en recruitment centraal stond. Kijk alleen maar eens naar het aantal gebruikte tokens dat voor A.I. wordt gebruikt. Zo werden in 2023 wereldwijd een half biljoen tokens per dag verbruikt. In 2026 zit dat getal al op 450 biljoen. En in 2030? De laatste prognose houdt het op maar liefst 40.000 biljoen (!). ‘Het zijn cijfers die nauwelijks te bevatten zijn’, aldus Waasdorp. ‘Maar de richting is helder: A.I. is niet langer een experiment – het is infrastructuur geworden.’
Angst ingeboezemd
Al zette hij er ook meteen een kanttekening bij, in de wet van Amara. Oftewel: ‘We overschatten de effecten op korte termijn en onderschatten ze op de lange termijn’, aldus Waasdorp. ‘Als we met A.I. aan het werken zijn, word je bijna hyper. O, als we dit en dit gaan doen, hoef je nooit meer een recruiter. Wow. Maar als je terugkomt op kantoor of in de realiteit van je systemen, zie je dat die verandering in de praktijk lang niet zo snel gaat.’ En zo reageert hij ook op de waarschuwing van Amodei. ‘Scott Galloway wees er al op: het valt op dat die angst altijd wordt ingeboezemd door de CEO’s van bedrijven die er ook belang bij hebben.’
Puur naar de data kijkend: in Nederland is de werkloosheid nu al 2 maanden op rij gedááld. ‘Er is nog geen echte relatie te vinden tussen A.I. en het verdwijnen van banen’, concludeert hij dan ook. Wat echter wél duidelijk zichtbaar is: kandidaten hebben de weg naar A.I. ook steeds meer ontdekt. Bijna 13% van de Nederlandse baanwisselaars gebruikte bijvoorbeeld in het afgelopen jaar al A.I. in het zoeken naar een baan; marketeers (15,1%), ICT’ers/automatisering (15,0%) en communicatie/PR/journalisten (14,7%) voorop. Waasdorp: ‘In de 26 jaar dat ik hiermee bezig ben, heb ik nog nooit iets zo snel zien groeien als zoekkanaal.’
40 keer sneller dan internet
‘De adoptie van A.I. gaat 40 keer sneller dan die van het internet, en 20 keer sneller dan bij de smartphone. Zelfs voor experts is het lastig om dit bij te benen’, begonnen ook Huub van de Ven en Thijs Bemelmans hun verhaal. De twee data-experts van advies- en detacheringsbedrijf Team EIFFEL, waar we in het Arnhemse hoofdkantoor te gast waren, riepen daarbij de volle zaal op zich vooral niet gek te laten maken. ‘Over een half jaar zijn er nieuwe tools, en over anderhalf jaar weer nieuwe’, aldus Van de Ven (foto boven). Zijn advies: probeer vooral niet op elke tool in te springen, maar zorg eerst voor een goed data-fundament.
‘Als je fundament niet op orde is, worden de bovenste verdiepingen ook wankel.’
Van de Ven opende met een ontnuchterend cijfer: 90% van alle A.I.-projecten in organisaties mislukt. En de voornaamste oorzaak is niet technisch. ‘Uit onderzoek blijkt dat 84% van die projecten faalt op een leiderschapsthema. Het is dan ook geen IT-project, het is een veranderkundig organisatievraagstuk. Het vraagt van leiders dat ze snappen wat het voor ons kan betekenen en een koers zetten.’ Voor Team EIFFEL was het startpunt dan dus ook niet A.I., maar – goede – data, legt hij uit. ‘Want garbage in = garbage out. Als je fundament niet op orde is, worden de bovenste verdiepingen ook wankel.’
Alles in één systeem
Bemelmans nam de zaal vervolgens mee in het dataplatform dat het bedrijf sinds 2023 heeft neergezet. Van cv-data en ATS-informatie tot exitsurveys en externe arbeidsmarktdata – alles stroomt er samen in één systeem. Het platform is inmiddels de basis voor 3 officieel gefaciliteerde A.I.-tools: Claude, Copilot en Hire. De chatbot heet er Gustav – vernoemd naar Gustave Eiffel – en is direct gekoppeld aan het dataplatform. ‘De producten die erop geënt zijn hebben allemaal een teddybeertje meegekregen, zodat iedereen weet: deze data zijn gevalideerd’, aldus Bemelmans (foto). ‘En misschien kunnen ze er ook nog een beetje om lachen.’
‘De producten die erop geënt zijn hebben allemaal een teddybeertje meegekregen, zodat iedereen weet: deze data zijn gevalideerd.’
Bij Team EIFFEL werken ruim 3.000 consultants, verdeeld over 55 kennisdomeinen. Jaarlijks werft het bedrijf zo’n 1.200 nieuwe mensen. Bemelmans schetste dat A.I. níet het startpunt was, maar juist: data – en daarvóór: het bedrijfsproces zelf begrijpen. Oftewel: waar in de eigen keten liggen de echte verbeterkansen? ‘En in dat antwoord kwamen we al snel bij; recruitment, onboarding, training, het vinden van de juiste opdrachten en offboarding. Zo zijn we in de data gaan kijken: hoe zorg je dat iemand die je vandaag aanneemt, ook echt groeit naar de opdracht die je over een jaar nodig hebt?’ En van daaruit is het platform ontstaan, legde hij uit.
Betere forecasting
Wat het platform onder meer al concreet heeft opgeleverd: betere forecasting van de recruitmentfunnel. Door sales- en bezettingsdata aan elkaar te koppelen, kan Team EIFFEL nu voorspellen wanneer op welke knop gedrukt moet worden, zodat medewerkers niet twee weken zonder opdracht zitten. Daarnaast zijn leerpaden voorspelbaar geworden op basis van skills-data: welke stappen moet iemand zetten om door te groeien van business analist naar data engineer? En de waslijst aan losse Excel-bestanden die door de organisatie zwierf, bestaat niet meer. ‘Je gaat nu altijd naar het dashboard voor het betreffende onderwerp.’
‘Daar zit de meeste tijd in – de mens en de technologie samen het verschil laten maken.’
De les, aldus Van de Ven. Formuleer eerst je doelen. Niet: ‘we gaan iets doen met A.I.’, maar: waar wil je heen als organisatie, waar ben je goed in, waar niet? Trek daar het leiderschap bij – want zonder steun van bovenaf gaat het structureel mis. Dan: bouw context. Een plek waar je eigen data staat opgeslagen, los van welke A.I.-tool ook op dat moment hip is. Vervolgens: breng de juiste mensen samen. IT, business owners, gebruikers én leiderschap aan één tafel – want de ogenschijnlijk kleine dingen die anders over het hoofd worden gezien, zijn precies de dingen die later grote gaten slaan.
En tot slot: niet de technologie is het moeilijkst – die is er, en wordt ook steeds beter. Het moeilijkst is de mensen meenemen. Dus: leg uit wat het de eindgebruiker oplevert, zegt hij. ‘Sommige medewerkers moesten meer werk verzetten aan de voorkant om er later pas wat aan terug te hebben. Dat moet je heel goed uitleggen aan salesmedewerkers waarom ze eerst al die cv’s tijdelijk moesten uploaden voordat ze er uiteindelijk een automatisch gegenereerd cv voor terugkrijgen. Daar zit de meeste tijd in – de mens en de technologie samen het verschil laten maken.’
Grote sprongen
Na de eerste workshopronde en de lunch was het tijd voor nóg zo’n aansprekende praktijkcasus, en was het Simon Janssen, CTO van HappyNurse, die het verhaal vertelde van Aisha: een A.I.‑platform dat bij het bedrijf inmiddels zo’n 80% van het recruitmentproces automatiseert en door kandidaten (toch) wordt gewaardeerd met een score van 9+. De digitale ruggengraat ervan heet Happy One – een volledig zelfgebouwd platform waarin sollicitaties, diensten, klantgegevens en HR-data samenkomen. ‘We willen in controle zijn over onze eigen data’, aldus Jansen. ‘Als je dat niet bent, is het heel lastig om met A.I. grote sprongen te maken.’
‘De eerste keer gaat dat nog mis. De tweede keer al iets minder. En de vijfde keer? Dan ben je er blij mee.’
De meeste organisaties kiezen voor wat hij een verticale aanpak noemt: één stap in een proces automatiseren (zoals het schrijven van een vacaturetekst). Maar de stappen ervóór en erna blijven dan niet-geoptimaliseerd. En omdat mensen A.I. niet altijd vertrouwen, gaan ze de output extra controleren – waardoor de tijdwinst van stap A verloren gaat door het extra werk in stap B. ‘Je moet daarom het hele proces beetpakken en in kleine horizontale plakken aanpakken’, stelt hij. ‘Zorgen dat A.I. het initieert, controleert én publiceert. De eerste keer gaat dat nog mis. De tweede keer al iets minder. En de vijfde keer? Dan ben je er blij mee.’
Human touch
HappyNurse – door Jansen liever een ‘flextech company‘ genoemd dan een uitzendbureau – kiest bewust niet voor baanverlies als doel, zegt hij. ‘Wij geloven in human touch. Mensen hoeven niet weg – we willen ze omscholen en leren hiermee om te gaan. Zodat ze het gesprek kunnen aangaan in plaats van documenten te moeten slepen.’ De grootste valkuilen bij een dergelijk traject, volgens hem: kennisafstand tussen techteam en bestuur, het gebruik van generieke tools zonder aanpassing aan de context, en – cruciaal – het gebrek aan volharding bij het bestuur. ‘De eerste iteratie is nooit de beste. Je moet altijd nog 20 stappen zetten.’
‘De eerste iteratie is nooit de beste. Je moet altijd nog 20 stappen zetten.’
Een inzicht dat ook duidelijk van pas kwam bij de tweede serie workshops, waarbij PromptGorillas, AI Rebels en Intelligence Group letterlijk zelf met de deelnemers aan de slag gingen om uit te vinden hoe ze A.I. het best in hun eigen dagelijkse werk konden inzetten, de afsluitende woorden van Waasdorp vanochtend indachtig: ‘Afwachten als persoon of als organisatie maakt je kwetsbaar’.
‘Er komen een paar zéér turbulente jaren aan. Maar wie nu leert surfen op die golf, zal uiteindelijk winnen.’
Dat idee was vervolgens ook veelvuldig terug te horen bij de slotspreker van de dag, de internationaal vermaarde Lieven van Nieuwenhuyze, (onder veel meer) Chief Digital Officer bij House of HR. Zijn waarschuwende woorden: ‘Er gaan een paar zéér turbulente jaren aankomen. Alle sectoren tegelijk worden geraakt. Dat is de tsunami die ik momenteel zie, en die ik nog nooit eerder zo gezien heb. Maar wie nu leert surfen op die golf, en er niet afvalt, zal uiteindelijk winnen.’
Robots plaatsen
Met een aantal indrukwekkende praktijkvoorbeelden liet hij zien wat A.I. nu al vermag, en wat dat betekent voor de banen van bijvoorbeeld tolken en vertalers, designers, illustratoren, juristen en marketeers. Maar ook humanoïde robots komen er snel aan, verwacht hij, en zullen steeds meer taken overnemen van menselijke medewerkers. Wat bijvoorbeeld vragen oproept over of je dat werk ook zou moeten belasten, zoals je nu ook met het werk van mensen doet. En ook over zijn eigen werk: ‘Wij leven van het plaatsen van mensen. Maar talent hoeft niet noodzakelijk een mens te zijn. Moeten wij op termijn ook robots gaan plaatsen?’
‘Accepteer dat de komende jaren turbulent zullen zijn, ook al kan de lange termijn dan mogelijk positief uitpakken.’
Van Nieuwenhuyze sloot af met een oproep die weinig ruimte liet voor aarzeling. ‘Als je moet wachten op de overheid om mensen bij te scholen, ben je te laat. Bedrijven hebben een morele verplichting om hun eigen mensen te trainen – zowel voor zichzelf als voor die mensen.’ Zijn advies: bouw cross-functionele A.I.-teams met mensen uit finance, marketing en operations, niet alleen IT. En gebruik de beste beschikbare tools, ook als dat betekent dat je buiten de door IT goedgekeurde software-stack moet stappen. ‘En accepteer dat de komende jaren hoe dan ook turbulent zullen zijn, ook al kan de lange termijn dan mogelijk positief uitpakken.’














































Ronald Dekker is onafhankelijk arbeidsmarktexpert en ‘doenerige denker’ bij 

